शिक्षा भनेको पाठ्यपुस्तकभित्र सीमित ज्ञान मात्र होइन, यो संस्कार, सोच र समाजप्रतिको उत्तरदायित्व पनि हो भन्ने सन्देशलाई व्यवहारमै उतारिरहेको छ — चैतन्य पाठशाला। विद्यालयको चार पर्खालभित्र सीमित नरही समाजमा सकारात्मक परिवर्तनको अभियान चलाइरहेको यो पाठशाला आज एउटा शैक्षिक संस्थामात्र नभई समाज रुपान्तरणको भरोसायोग्य थलो बनेको छ।
चैतन्य पाठशालाको शिक्षा दर्शन संस्कारसहितको शिक्षामा आधारित छ। यहाँ विद्यार्थीलाई केवल राम्रो अंक ल्याउने प्रतिस्पर्धामा मात्र होइन, असल नागरिक बन्ने यात्रामा पनि अघि बढाइन्छ। समाजप्रतिको चिन्तन, सृजनशील सोच र उद्यमशीलताको भावना विकास गराउने उद्देश्यसहित विद्यालयले विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ।
विद्यालयले दोश्रो बार्षिकोत्सव मनाईरहदा समाजका विभिन्न विधामा अब्बल योगदान पुर्याएका व्यक्तिहरूको पहिचान गरी सम्मान गर्ने परम्परा बसालेको छ। शिक्षक, साहित्यकार, कलाकार, उद्यमी, समाजसेवीलगायतका व्यक्तित्वलाई सम्मान गर्दै विद्यार्थीहरूमा प्रेरणा र आदर्शको बीउ रोप्ने काम चैतन्य पाठशालाले निरन्तर गरिरहेको छ। यसले ‘सफलता भनेको के हो ?’ भन्ने प्रश्नको जवाफ विद्यार्थीले आफ्नै आँखाले देख्न र अनुभूति गर्न पाउने वातावरण बनाएको छ।
त्यसैगरी, विद्यार्थीभित्र निहित प्रतिभाको पहिचान र प्रवर्द्धन चैतन्य पाठशालाको अर्को महत्वपूर्ण विशेषता हो। कला, साहित्य, संगीत, नृत्य, खेलकुद, विज्ञान, प्रविधि तथा नेतृत्व विकाससम्बन्धी गतिविधिहरूमार्फत विद्यार्थीलाई आफ्ना क्षमताहरू प्रदर्शन गर्ने अवसर प्रदान गरिन्छ, जसले आत्मविश्वास र सृजनशीलता अभिवृद्धि गरेको छ।
चैतन्य पाठशालाका सिईयो एवं अध्यक्ष श्री गणेश प्रसाद जोशी विद्यालयको शैक्षिक दर्शनबारे यसो भन्छन -“हाम्रो लक्ष्य केवल विद्यार्थीलाई परीक्षामा सफल बनाउने होइन, समाजप्रति जिम्मेवार, नैतिक र स्वाभिमानी नागरिक तयार गर्नु हो। संस्कारयुक्त शिक्षा, अभिभावकसँगको सहकार्य र समाजसेवामार्फत बालबालिकालाई जीवनका वास्तविक मूल्यसँग जोड्नु नै चैतन्य पाठशालाको मूल चिन्तन हो।”
त्यसैगरी, विद्यालयले विद्यार्थीभित्र लुकेर रहेका प्रतिभाहरूको पहिचान र प्रदर्शनलाई विशेष प्राथमिकता दिएको छ। चित्रकला, गायन, नृत्य, वक्तृत्वकला, लेखन, विज्ञान तथा प्रविधि, खेलकुदजस्ता क्षेत्रमा विद्यार्थीले देखाउने क्षमतालाई मंच प्रदान गरिन्छ। यसले आत्मविश्वास बढाउनुका साथै विद्यार्थीको रुचि र क्षमतालाई करियरसँग जोड्ने आधार तयार गरेको छ।
चैतन्य पाठशालाको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको अभिभावकसँगको नियमित प्रत्यक्ष संवाद हो। विद्यालयमा भइरहेको शैक्षिक तथा अतिरिक्त क्रियाकलापबारे अभिभावकलाई निरन्तर जानकारी गराइन्छ। अभिभावक–शिक्षक अन्तरक्रिया कार्यक्रममार्फत बालबालिकाको प्रगति, व्यवहार र आवश्यक सुधारबारे खुला संवाद हुने गर्दछ। यसले विद्यालय र अभिभावकबीच विश्वास र सहकार्यको सम्बन्ध मजबुत बनाएको छ।
सामाजिक उत्तरदायित्वलाई आत्मसात् गर्दै चैतन्य पाठशालाले नियमित रूपमा रक्तदान कार्यक्रम, सरसफाइ अभियान, जनचेतनामूलक गतिविधि सञ्चालन गर्दै आएको छ। यस्ता कार्यक्रमहरूमा विद्यार्थी, शिक्षक र अभिभावकको संयुक्त सहभागिताले समाजसेवाको संस्कार बाल्यकालदेखि नै विकास गरिरहेको छ।
चैतन्य पाठशाला शिक्षाको नाममा अंक मात्र उत्पादन गर्ने कारखाना होइन, असल सोच, मानवीय मूल्य र सामाजिक उत्तरदायित्व बोकेका नागरिक उत्पादन गर्ने एउटा अभियान हो। शिक्षा, संस्कार र समाज सेवाको त्रिवेणी बनेको यो पाठशाला आज समाजमा सकारात्मक सन्देश फैलाउने प्रेरणादायी केन्द्रका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ।
