भरतपुर (रासस)- कुमाल समुदायको संस्कृति संरक्षण र सम्बर्द्धन गर्ने उद्देश्यले निर्माण शुरु गरिएको संग्रहालय भवन अलपत्र परेको छ।
नेपाल कुमाल सुधार समितिले भरतपुर महानगरपालिका-११ बोहरा मार्गमा संग्रहालय भवन बनाउन थालिएको थियो। भरतपुर महानगरपालिकाका निवर्तमान उपप्रमुख पार्वती शाह ठकुरीले ७ चैत ०७७ मा भवनको शिलान्यास भएको थियो।
करिब एक कठ्ठा सरकारी जमिनमा ०७८ सालदेखि भवन निमार्ण शुरु भएको संग्रहालयका संयोजक खुसबहादुर कुमालले बताए। तर, २५ लाख ४३ हजार रुपैयाँ खर्चिंदा पनि भवनको एक तला पनि बन्न सकेन। उनले भने, ‘बन्दै गरेको संग्रहालयका लागि महानगरले पाँच लाख, ११ नम्बर वडाले आठ लाख र सांसद पार्वती सिलवालको पहलमा वागमती प्रदेशबाट १२ लाख ४३ हजार रुपैयाँ बजेट पर्यो । तर जग्गा गहिराइमा भएकाले १८ फिट पुर्दा, जग हाल्दा, गारो लगाउँदा, फिलिङ गर्दा नै यो रकम सकियो।’ भवन निमार्णको क्रममा अझै दुई लाख रुपैयाँ ऋण रहेको कुमालले बताए।
यो संग्रहालय पूर्ण रूपमा निर्माण सम्पन्न हुनका लागि एक करोड २५ लाख रुपैयाँ कुल खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको छ। यसका लागि बाँकी रकम जुट्न नसक्दा भवन निर्माण अलपत्र परेको समितिका चितवनका अध्यक्ष ज्ञानबहादुर कुमालले जानकारी दिए। उनले भने, ‘अहिलेसम्म २७ लाख ४३ हजार रुपैयाँ खर्च भइसक्यो। माग गरेको बजेटमा ढिलासुस्ती हुँदा संग्रहालय बन्न वर्षाैं लाग्ने भयो।’ अध्यक्ष कुमालले संस्कार र संस्कृति देशको पहिचान भएकाले यसको संरक्षण र प्रबर्द्धन गर्न राज्यका निकाय छिटो-छरितो हुनुपर्ने र संग्रहालयलाई पूर्णता दिन सरकारदेखि हरेक सामाजिक क्षेत्रमा धाइरहेको बताए।
कुमाल समुदायको लुकेको र लोप हुँदै गइरहेको संस्कृति, सभ्यता जगेर्ना गर्नका लागि संग्रहालयले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने समितिको विश्वास छ। निर्माणाधीन भवन तीन तलाको हुने छ। यसभित्र सातवटा कोठा हुनेछन्। संग्रहालयको दुईवटा तलामा कुमाल समुदायको मौलिक संस्कार, संस्कृति, सभ्यता झल्किने सामग्री राखिने छ। तेस्रो तलामा कार्यालय बनाइने छ। चितवनको मेघौली, जुटपानी, सालबास र तनहुँमा रहेका कुमाल समुदायको मुख्य पेशा माछा मार्ने, जाल बनाउने, माटोका भाँडा बनाउने हो।