काठमाडौं- हाम्रो घरआँगनमा तिहार शुरु भइसकेको छ। तिहारमा सेललगायत तारेका रोटी धेरै खाने प्रचलन छ। यी रोटीले स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्छन् भन्ने कमैले हेक्का राख्छन्। चिकित्सकले आफ्नो स्वास्थ्यलाई ख्याल गरेर मात्र यस्ता परिकार सेवन गर्न सुझाव दिएका छन्।
यस्ता परिकार खाँदै नखानुभन्दा पनि सन्तुलित खाना खान चिकित्सकको सुझाव छ। उनीहरूका अनुसार कतिपय बिरामीले खानै नहुने पनि अवस्था हुन्छ । तेल वा घ्यूमा तारेर बनाएका रोटी ग्यास्टिक, अल्सर र मुखमा अमिलो पानी आउने समस्या भएका बिरामीका लागि हानिकारक हुने कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस शिक्षण अस्पतालका ग्यास्ट्रो इन्टरोलोजिस्ट डा. खुशराज देवानले बताए। उनले भने, ‘यस्ता समस्या भएका बिरामीले रोटी नखाएकै राम्रो हो।’
महिनौंदेखि औषधि खाएर स्वास्थ्य राम्रो बनिरहेका बेला एउटा दुइटा रोटीले फेरि समस्या बल्झिन सक्ने भएकाले सावधानी अपनाउन उनको सुझाव छ। ‘त्यस्ता बिरामीले धेरै चिल्लो खाँदा बान्ता भएर रगतसम्म आउन सक्ने भएकाले धेरै चिल्लो भएको मासु र तारेका अन्य कुरा पनि बार्नुपर्छ,’ उनले भने।
सामान्य मानिसले पनि चिल्लो धेरै नखान र फलफूल, सागपातलगायत स्वस्थकर खानामा जोड दिनुपर्नेमा उनले जोड दिए। यतिबेला डेंगु, पखालालगायत समस्या रहेकाले उच्च सावधानी अपनाएर पर्व मनाउन र बजारमा मासु किन्दासमेत स्वस्थकर ठाउँ र कम बोसो भएको मासु खान चिकित्सकको आग्रह छ।
यस्तै, कलेजोको समस्या भएका बिरामीले तारेका चिज खान नहुने कलेजो रोग विशेषज्ञ डा. रुपेश श्रेष्ठले बताए। कलेजो रोग लागेर निको नहुने अवस्थामा पुगेका बिरामीले चिल्लोको सट्टामा धेरै प्रोटिन र कार्बोहाइड्रेड भएका खानामा ध्यान दिनुपर्ने उनको भनाइ छ। डा. श्रेष्ठले भने, ‘पर्वमा खानै हुँदैन भन्नुभन्दा पनि आफ्नो स्वास्थ्यलाई हेरेर चिल्लो सकेसम्म कम खानुपर्छ।’
जण्डिस भएका बिरामीले सेलजस्ता तारेका रोटी खानु हानिकारक हुन्छ। तिहारमा सेललगायत रोटी खाने संस्कार पनि भएकाले खानै हुँदैनभन्दा पनि कम खान भरतपुर अस्पतालका वरिष्ठ फिजिसियन डा. कालिदास अधिकारीले सुझाव दिए। उनले भने, ‘घ्यू, तेल बढी भएका रोटी मधुमेह, उच्च रक्तचाप, कोलस्ट्रोल भएका बिरामीले कमै खानुपर्छ।’
‘चाड मनाउनुुपर्छ, शरीर र रोगको अवस्था हेरेर खानपिन गर्नुपर्छ,’ डा. अधिकारीले भने, ‘पित्त थैलीमा पत्थरी भएकाले यस्ता रोटी धेरै खाँदा दुखेर समस्या झन् बढ्न सक्छ।’ पाचन प्रणाली कमजोर भएकाले पनि रोटी कम खान उनले सुझाए। ‘पचाउन गाह्रो हुनेले खाली पेटमा रोटी त खानै हुँदैन,’ उनले भने। उनका अनुसार खाली पेटमा बढी चिल्लो खाँदा सामान्य मानिसलाई पनि असर गर्न सक्ने तर युवालाई भने खासै असर गर्दैन।
