काठमाडौ- काठमाडौंदेखि १३७ किलोमिटर दूरीमा पर्छ, नाम्चे बजार। विश्वको सर्वाेच्च शिखर सगरमाथा प्रवेशद्वार नाम्चे बजार पुग्न त्यति सहज छैन।
बाह्रै महिना पर्यटकको चहलपहल भइरहने पर्यटकीय क्षेत्र नाम्चे बजारवासीले दशैं कसरी मनाउँछन् होला। खुल्दुली हुनु स्वाभाविकै हो।
नेपालको पर्यटकीय गन्तव्यमध्येको एक मुख्य गन्तव्य नाम्चे बजार हो, जहाँ हजारौँ विदेशी एवम् स्वदेशी पर्यटक पुगिरहेका हुन्छन्। दशैंसँगै अहिले नाम्चे बजारमा पर्यटकको चहलपहल छ। विदेशी पर्यटकहरू नेपाल घुम्न आउने मुख्य समय नै यही हो। नोभेम्बरसम्म पर्यटकको चहलपहल भइरहने होटल नाम्चे बजारका राजीव मगरले बताए।
नाम्चे बजारमा हिन्दूभन्दा बौद्ध धर्म मान्नेहरूको बाहुल्य छ। यसले गर्दा पनि दशैंको खासै रौनक नहुने मगर बताउँछन्। विदेशी एवम् स्वदेशी पर्यटकहरू हिमालको दृश्य हेर्न, घुमघामका लागि आउने भएकाले दशैंतिर खासै ध्यान नजाने होटल व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
सेप्टेम्बर अन्तिमदेखि नोभेम्बर महिना पर्यटकीय सिजन हो। यो समयमा नेपालमा धेरै मात्रामा विदेशी पर्यटक घुम्न आउने गर्छन्। यहाँका व्यवसायीलाई यो समय दशैंभन्दा पर्यटकको स्वागत सत्कार गर्ने चटारो हुन्छ।
अहिले पर्यटकले भरिभराउ नाम्चे बजार व्यस्त छ। सोलुखुम्बूको खुम्बु-पासाङल्हामु गाउँपालिकाभित्र पर्ने नाम्चे बजार पुग्न काठमाडौदेखि जहाज, गाडी र पैदल यात्रा आवश्यक हुन्छ।
काठमाडौदेखि लुक्लासम्म जहाजको उडान हुन्छ। सडकको बाटोबाट जाने हो भने काठमाडौंबाट फाप्लु हुँदै खहरे खोलाबाट पुग्न सकिन्छ। जहाजमा गए पनि एकैदिनमा नाम्चे बजार भने पुग्न सकिँदैन।
विदेशीहरू लुक्लाबाट २ दिन हिँडेर नाम्चे पुग्छन। स्वदेशी पर्यटक अथवा हिँड्न सक्नेहरू भने लगभग ६ घण्टामा लुक्लाबाट नाम्चे पुग्छन्। कच्ची सडकबाट जाँदा काठमाडौंदेखि सल्लेरी, फाप्लुसम्म ८ देखि ९ घण्टामा पुग्न सकिन्छ। सल्लेरीबाट ५ देखि ६ घण्टा गाडीको यात्रापछि खहरे खोला पुगिन्छ। खहरे खोलाबाट २ दिन मज्जाले हिँडेपछि नाम्चे बजार पुगिन्छ।
पर्यटकहरू बाह्रै महिना आउजाउ गरिरहने भएकाले नाम्चे बजारमा धेरैजसो होटलहरू सञ्चालनमा छन्। हिजोआज छिटफुट रुपमा होमस्टेहरू पनि सञ्चालनमा ल्याएका छन्।
कस्तो सेवा सुविधा भएको होटल छनोट गरिन्छ, त्यहीअनुसारको पैसा लाग्ने हिमालयन शेर्पा लज एन्ड रेस्टुराँका सञ्चालक डिकु शेर्पाले बताए। दैनिक कोठाभाडा र खाना जोड्दा सामान्यतया २५ सय देखि ५ हजारसम्म खर्च लाग्ने शेर्पाको भनाइ छ।
डिकु शेर्पाका अनुसार नाम्चे बजारका बौद्ध धर्म मान्नेहरूले दशैं मनाउँदैनन्। ‘मारको दिन गुम्बामा गएर बत्ती बाल्छौं,’ उनले भने, ‘काटमार, टीका लाउँदैनौ।’
नाम्चे बजारमा होटल सञ्चालन गरिरहेका हिन्दू धर्म मान्नेहरू भने दशैं खुलेरै मनाउने गर्छन्। दशैं मनाउनेहरूले आफ्ना पाहुनाहरूलाई टीका लाएर रमाइलो गर्ने गरेको होटल व्यवसायीहरू बताउँछन्।
नेपाल पर्वतारोहण संघका अध्यक्ष निमा नुरु शेर्पाका अनुसार नाम्चे बजारमा बसोबास गरेका बुद्ध धर्म मान्नेले दशैं मनाउँदैनन्। नाम्चेमा सरकारी कार्यालय, प्रहरी, विद्यालय, सैनिक ब्यारेक पनि भएकाले उनीहरूले दशैं मनाउने गर्छन्। हिन्दू धर्म मानेकाहरूले आयोजना गर्ने कार्यक्रममा इच्छाअनुसार सहभागी हुने गर्छन्। नाम्चे बजार समुद्री सतहदेखि तीन हजार ४३१ मिटरको उचाइमा छ।
