काठमाडौं- चारैतिर दशैंको रौनक, विराटनगरका खेतहरूमा धानका बाला झुलेका अनि त्यही खेतको आली भएर दौडिँदै मामाघर सुनसरीको ‘चक्रघटी’ जाँदाको रमाइलो नै बेग्लै लाग्छ, अभिनेत्री दीपाश्री निरौलालाई।
दशैंको रौनक चारैतिर छाइसकेको छ। काठमाडौं उपत्यकामा कर्मथलो भएका धेरैजना आफ्नो जन्मस्थलतिर गइसकेका छन् भने कतिजना जाने सुरसार कस्दैछन्। तीमध्ये एक हुन्, अभिनेत्री दीपाश्री पनि।
उनी घटस्थापनाको दिनमै गृहनगर विराटनगर पुग्छिन्। भन्छिन्, ‘मेरो दशैं त घटस्थापनाको दिनबाट शुरु हुन्छ।’ उनलाई दशैं भनेपछि जतिसुकै पैसा कमाए पनि अरूले दिएको दक्षिणा र आशिर्वाद मनपर्ने कुरा हो। उनी हरेक दशैं विराटनगरमै मनाउँछिन्। काठमाडौंलाई कर्मथलो बनाएपछि एकपटकबाहेक उनको दशैं विराटनगर नगएर कहिले टुटेको छैन।
‘बुवा ८३ वर्षको हुनुहुन्छ। काठमाडौंमा सुनौलो भविष्यको खोजीमा संघर्ष गरिरहँदा एकपटक दशैंमा घर जाने पैसासमेत थिएन,’ उनी भन्छिन्, ‘बुवालाई घर आउन भाडा छैन भन्ने हिम्मत आएन। त्यही भएर एक वर्षको दशैंमा विराटनगर गइनँ। त्यसबेला मैले टीका नलगाउँदा बुवा रोएर जस्तोसुकै अवस्थामा पनि छोराछोरीलाई हामीले पैसा माग्छौं र भन्दै रुनुभएको थियो।’ त्यसयताका दशैं विराटनगरमै मनाएको उनी बताउँछिन्।
‘दशैंको बेला राष्ट्रिय, अन्तर्राष्ट्रिय कुनै कार्यक्रममा पनि उपस्थिति जनाउँदिनँ। भरसक दशैं छुटाउन नपरोस्जस्तो लाग्छ। दशैंमा बुवाको हातबाट टीका लगाउन पाउँदा संसारकै भाग्यमानी महशुस गर्छु,’ उनी भन्छिन्।
उनी भेजिटेरियन हुन्, अर्थात् उनलाई मासु चल्दैन। सोही कारण दशैं नजिकिँदै गर्दा उनलाई साथीहरूले ‘तिमीलाई पनि दशैं आउँछ र’ भनेर जिस्क्याउँछन्। भन्छिन्, ‘दशैंमा तराईमा खानाका परिकारहरू थरिथरिका हुन्छन्। त्यसैले त्यो मासु खानै पर्दैन। हाम्रोतिर दशैंको खानेकुरा त्यति मिठो हुन्छ कि मासु नै चाहिँदैन।’
उनलाई बाल्यकालको दशैंको धेरै सम्झना आउँछ। विशेषगरी बाल्यकालमा मामाघर जान-आउन आफ्नो साधन थिएन। खेतको आली भएर, दौडिँदै मामाघर जाँदा पसिनाले निथ्रुक्कै भिज्थिन् उनी। भन्छिन्, ‘पसिनै पसिना भएर, भिजेर चक्रघटी मामाघर जान्थें। आमाले मामाघर जाँदा दुवै हातमा खानेकुरा समात्नुभएको हुन्थ्यो। मामाघरमा भान्जीहरू आए भनेर स्वागत पनि भव्य हुन्थ्यो। त्यो दशैं अत्यन्त प्यारो लाग्छ। यसपटक मामाघरमा दशैं छैन, त्यही भएर मामाघरलाई एकदमै मिस गर्नेछु।’
जिम्मेवारी काँधमा आएपछि मनाउँदाको दशैं छुट्टै किसिमको रमाइलो हुने उनको विश्वास छ। आफूले चाहेअनुसार हातमा पैसा खेलाउन पाइन्छ। सबैलाई मिलाएर चाडबाडमा अघि बढ्नुपर्ने, सौहार्द्रपूर्ण चाड भएकाले दीपाश्रीलाई यसको महत्त्व नै बेग्लै लाग्छ। ‘जुनसुकै चाडबाड पनि हामीले देखासिकी नगरी मनाउनुपर्छ। बच्चामा पैसा ठूलोजस्तो लाग्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘म पनि कतिपटक मामाघरमा थोरै पैसा दिनुभयो भनेर रोएर हिँडेकी छु। तर, त्यस्तो नहुँदो रहेछ। सानोमा म एकदम छुच्ची थिएँ। मामाले थोरै पैसा दिनुभयो भनेर रिसाएर हिँडेको पनि याद आउँछ।’
बाल्यकाल भएकाले चिन्तामुक्त भएर दशैं मनाउँदाको आनन्द छुट्टै हुने उनको आभास छ। भन्छिन्, ‘हामी सबैले आफूभन्दा ठूलाको आशिषलाई नै सबैकुरा मानेर दशैं हर्षोल्लासका साथ मनाउनुपर्छ। सबैलाई दशैंको शुभकामना !’
