शरीरमा हुने दुखाइमध्ये हाडको दुखाइ पनि एक हो । कतिपयले यस्तो समस्यालाई बेवास्ता गरेको पाइन्छ । तर, यसलाई सामान्य रूपमा लिनुहुँदैन ।
कारण
(१) दुर्घटनामा चोट लागेको अवस्थामा हाड दुख्छ । त्यसले भविष्यमा समस्या निम्त्याउन सक्छ ।
(२) शरीरमा क्याल्सियम र भिटामिन डीको मात्रा कम भएमा हाड दुख्छ ।
(३) रक्त, स्तन, थाइराइड, फोक्सो, हाड र प्रोस्टेट क्यान्सरका कारण पनि ढाड दुख्छ । यस्तो क्यान्सर हाडमा फैलियो भने अत्यधिक दुख्छ ।
(४) रगतको कमीले पनि हाडको स्वास्थ्य बिग्रिन्छ । र, हाड दुख्न थाल्छ ।
(५) हाडमै हुने संक्रमणले दुखाइ बढाउँछ ।
लक्षण
(१) हाडमा चोट लागेको छ भने हिँड्दा, टहलिँदा दुख्छ । हाड नै भाँचिएको छ भने मांशपेशी र तन्तुमा पनि पीडा हुन्छ ।
(२) ढाड दुख्ने, शरीर चलमलाउँदा पीडा हुने, कमजोरी अनुभव हुने, निन्द्रा नलाग्ने, हाड खिइने, शरीरको एक भागको हड्डी छोटो हुँदै जाने हाडमा समस्याका लक्षण हुन् ।
(३) क्यान्सरका कारण हाड खिइने, टाउको दुख्ने, हाड भाँचिने, श्वासप्रश्वासमा अवरोध, जन्डिस, छाती दुख्नेलगायत समस्या हुन्छन् ।
(४) रगतको कमीले हाड दुखाइ सुरु भएको हो भने कमजोरी अनुभव हुन्छ ।
(५) हाडमा कुनै संक्रमण भएमा ग्रसित भाग रातो हुँदै जान्छ ।
रोकथाम
(१) नियमित शारीरिक व्यायाम ।
(२) क्याल्सियम र भिटामिन डीयुक्त खाना ।
(३) मद्यपान र धूम्रपानबाट टाढा बस्ने ।
(४) ६–६ महिनामा स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने ।
परीक्षण र उपचार
एक्सरे, रगत परीक्षण, भिटामिन डी र क्याल्सियमको जाँचबाट हाड दुखाइको कारण पत्ता लगाइन्छ । अवस्था जटिल भएमा एमआरआई, सिटीस्क्यान, ट्युमर र बोन क्यान्सर परीक्षण गरिन्छ । पिसाब परीक्षणबाट पनि हाडमा समस्या भएको पत्ता लाग्छ ।
दुखाइको अवस्थाअनुसार एन्टिबायोटिक औषधि प्रयोग गर्नुपर्छ । सामान्य अवस्थामा भिटामिन, क्याल्सियमयुक्त पौष्टिक आहार खानाको नियमित सेवनबाट दुखाइ नियन्त्रण हुन्छ ।
