काठमाडौं- आज २७ सेप्टेम्बर। विभिन्न विश्व घटनाले आजको दिन स्मरण गराउँछन्। प्रस्तुत छ, तीमध्ये केही प्रमुख घटनाको सारसंक्षेप।
– सन् १८३३- भारतीय सुधारवादी राममोहन रायको निधन
सती प्रथाविरुद्ध पहिलोपटक विद्रोहको बिगुल फुकेका भारतका सुधारवादी नेता राममोहन रायको आजकै दिन निधन भएको थियो। २२ मे १७७२ मा जन्मेका उनलाई बीबीसी मत सर्वेक्षणका आधारमा सन् २००४ मा ‘ग्रेटेस्ट बंगाली अफ अल टाइम’ घोषित गरिएको थियो। सती प्रथाविरुद्ध विद्रोहका लागि उनले ‘ब्राह्मो सभा’ गठन गरेका थिए। सोहीमार्फत भारतीय उपमहाद्विपमा उनले सामाजिक-सांस्कृतिक सुधार अगाडि बढाएका थिए। मुगल बादशाह अकबर द्वितीयले उनलाई राजाको उपाधि प्रदान गरेका थिए। उनी नै बालविवाह विरोधी पहिलो अभियन्ता पनि हुन्। उनलाई इतिहासकारहरूले ‘भारतीय पुनर्जागरणका जनक’को संज्ञा पनि दिएका छन्। उनी हालको पश्चिम बंगालको हुग्ली जिल्लामा कुलीन ब्राह्मण परिवारमा जन्मेका थिए।
– सन् १९३७- बाली टाइगर लोप
इन्डोनेसियाको बाली द्विपको रैथाने बाघ ‘द बाली टाइगर’ आजकै दिन धर्तिबाट लोप भएको आधिकारिक घोषणा गरिएको थियो। ठूलो मात्रामा मानिसले गरेको शिकारका कारण उक्त बाघ लोप भएको थियो। आजकै दिन उक्त प्रजातिको अन्तिम सदस्यलाई तस्करहरूले गोली हानी मारेका थिए।
– सन् १९६२- यमन अरबिक रिपब्लिक स्थापना
सन् १९६२ मा आजकै दिन पश्चिम एसियाली मुलुक यमनलाई अरबिक रिपब्लिक घोषणा गरिएको थियो। राजा मुहम्मद अल-बदरलाई गद्दीच्युत गर्दै गमाल अब्देल नासेरले गणतन्त्र घोषणा गरेका थिए।
– सन् १९९६- काबुलमाथि तालिबानको पहिलो कब्जा
सन् १९९६ मा आजकै दिन तालिबानले अफगानिस्तानमाथि कब्जा जमाएको थियो। राजधानी काबुलमाथि नियन्त्रण जमाएलगत्तै मुस्लिम अतिवादी संगठन तालिबानले ‘इस्लामिक इमिरेट अफ अफगानिस्तान’ घोषणा गरेको थियो।
– सन् २०१२- मंगल ग्रहमा तीव्र गतिमा बग्ने नदी !
अमेरिकी अन्तरिक्ष अभियान नासाले पठाएको क्युरियोसिटी रोभरले मंगल ग्रहमा कुनै समयमा तीव्र गतिमा बग्ने नदी रहेको तथ्य फेला पारेको थियो। मंगल ग्रहमा जीवनको विगत र भविष्यबारे खोजीमा जुटेका वैज्ञानिकहरूका लागि यो निकै ठूलो उपलब्धिको विषय थियो।
– सन् २०१८- चीनमा ‘मी-टु’को पहिलो मुद्दा
सन् २०१८मा आजकै दिन चीनमा पनि महिला हिंसाविरुद्धको ‘मी-टु’ अभियानमा पहिलो मुद्दा दायर भएको थियो। टेलिभिजन प्रस्तोता चुन जुनमाथि महिलामाथि हिंसा गरेको मुद्दा चलाइएको थियो।
– सन् २०२४- मारिए हेज्बोल्लाह नेता
सन् २०२४ मा आजकै दिन इजरायली हवाई आक्रमणमा आतंककारी संगठन हेज्बोल्लाहका नेता हसन नसरल्लाह मारिएका थिए। उनी ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि हेज्बोल्लाहका प्रमुख नेता थिए। बेरुतस्थित हेज्बोल्लाहको मुख्यालयमा इजरायली हवाई आक्रमणमा उनी मारिएका थिए।
– सन् २०२५- अमेरिकामा रक गायकको अग्लो प्रतिमा
सन् २०२५ मा आजकै दिन अमेरिकाको टेनेसीको ब्रोन्सभिल्लेमा रक गायक टिना टर्नरको अग्लो प्रतिमा स्थापित गरिएको थियो। स्थानीय समुदायले उनको १० फिटको प्रतिमा निर्माण गराएको थियो।