युक्रेन युद्धका कारण अमेरिकामा गहुँको मूल्य आकाशिँदा निकोल बर्ग निकै खुशी छिन्। अमेरिकाको वासिङ्टन राज्यमा २१ हजार एकड खेतीयोग्य जमिनकी मालिक उनलाई अन्नको भाउ बढ्दा खुशी लाग्नु स्वाभाविकै हो। तर, उनको नाफा इन्धन र मलको बढ्दो मूल्यले खाइरहेको छ।
‘अन्नको भाउ त बढ्यो तर त्यसलाई उब्जाउन लाग्ने लागत गहुँको मूल्यभन्दा अधिक बढेको छ,’ उनले सीएनबीसीसँग भनिन्। निकोलजस्तै किसानहरू कृषि उपकरण बजारबाट निराश छन्, जो आपूर्ति शृंखलामा उत्पन्न व्यवधानबाट प्रभावित बनेका छन्। कृषि उपजका लागि आवश्यक मेसिनरी खरिद गर्न सकिरहेका छैनन्।
डिरे एन्ड कम्पनी नामक उपकरणको बिक्रेता कम्पनीले अर्को वर्षसम्मका लागि अर्डरहरू पूर्ण भइसकेको बताएर उनीहरूलाई निराश पारेको छ। सन् २०२१ को अन्त्यमै हिउँदे बाली गहुँको फसल किसानले लगाइसकेका छन्। केही साताभित्रै उनीहरूले फसल भित्र्याइसक्नुपर्छ।
नर्थ डकोटा, मिनेसोटा र मोन्टानाका किसानले हिउँदे गहुँ उब्जनी गर्छन्। उनीहरूका लागि थप अन्न उब्जाउन चुनौती देखिएको छ। कारण– बजारमा उपकरण पाइराखेका छैनन्।
‘यदि युक्रेन युद्ध समाप्त भयो भने किसानले फलाएको अन्न अलपत्र पर्न सक्छ। त्यस्तो छाँटकाँट त देखिँदैन तर किसान चिन्तित छन्,’ इलिनोइस विश्वविद्यालयका कृषि अर्थशास्त्री स्कट इर्बिन भन्छन्।
चीनसहितका केही मुलुकले कृषि उपजको आपूर्ति बढाइरहेका छन्। यूएसडीएका अनुसार अमेरिकामा गहुँको उत्पादन पछिल्ला वर्षमा लगातार घटिरहेको छ, जुन सन् २००८ मा उच्चतम विन्दुमा थियो। त्यसयता ३५ प्रतिशत कम भएको छ।
इर्बिन भन्छन्, ‘खासगरी, संसारभर गहुँको आपूर्तिमा ठूलो अवरोधको सम्भावना बढेको छ र त्यसले नोक्सानी पनिप ठूलै पार्नेछ। त्यसबाट अमेरिकाजस्तो मुलुकका भण्डार पनि रित्ता हुन सक्छन्।’
युद्धका कारण रुस र युक्रेनमा उत्पादित गहुँको निर्यातमा अवरोध उत्पन्न भएको छ। त्यसको विकल्प हो, अमेरिकालगायत मुलुकले भारतबाट गहुँ आयात गर्नुपर्नेछ। तथापि, ढुवानीमा अवरोधका कारण भारतलगायत मुलुकबाट गहुँ आयात गर्न पनि असहज स्थिति आउन सक्ने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।
मध्यपूर्वका मुलुकमा यसअघि नै ब्रेडको अभाव देखिन थालेको छ। अहिले नै अमेरिकामा त्यस्तो अवस्था देखिँदैन। तर, गहुँमा आधारित खाद्य पदार्थको मूल्य अमेरिकामा बढ्दो क्रममा छ। र, अमेरिकाको अर्थतन्त्रमा पनि मन्दीको जोखिम देखिन थालेको छ।
आरबीसीका क्यापिटल विश्लेषक निक मोदीको भनाइमा जनरल मिल्स, केलोग र मोन्डेलेजले कम गहुँजस्तो विशेष उत्पादनमा बढी नोक्सानी बेहोर्नुपरेको छ। उनका अनुसार वर्षदिनयता अमेरिकामा अन्न १० देखि १५ प्रतिशतसम्म महँगो भइसकेको छ।
सीएनबीसीबाट