रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनका पूर्वी भागमा दुई क्षेत्र लुहान्स्क र दोनेत्स्कलाई अलग राज्यको मान्यता दिँदै त्यस क्षेत्रमा सेना पठाउने घोषणा गरेपछि विश्व राजनीति तरंगित भएको छ ।
ती दुवै क्षेत्र रुस समर्थित विद्रोही समूहको कब्जामा छन्। सोमबार राति एक टेलिभिजन सम्बोधनपछि पुटिनले ती दुई क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्यको मान्यता दिएको आदेशमा हस्ताक्षर गरेका छन्। र, ती दुवैमा रुसी सेनाले शान्ति स्थापना गर्ने आदेशमा पनि हस्ताक्षर गरेका छन्।
दुवै क्षेत्रमा सन् २०१४ देखि पृथकतावादी आन्दोलन जारी छ। र, पृथकतावादी विद्रोहीलाई रुसले साथ दिँदै आएको छ। लुहान्स्क र दोनेत्स्क प्राचीन रुसी क्षेत्र रहेको दाबी पुटिनको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघले युक्रेनका दुई क्षेत्र डोनेट्स्क र लुहान्स्क (डिपिआर र एलपिआर) लाई रुसले दिएको स्वतन्त्र राज्यको मान्यता राष्ट्रसंघको बडापत्रविपरीत भएको टिप्पणी गरेको छ।
ती क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्यको मान्यता दिएर रुसले युक्रेनको क्षेत्रीय अखण्डता र सार्वभौमसत्ताको उल्लंघन गरेको संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवका प्रवक्ता स्टेफेन डुजारिकले टिप्पणी गरेका हुन्।
प्रवक्ता डुजारिकले भनेका छन्, ‘युक्रेनको डोनेट्स्क र लुहान्स्कलाई लिएर रुसले गरेको निर्णयबाट महासचिव धेरै चिन्तित हुनुहुन्छ। उहाँले मिन्स्क सम्झौता अनुसार पूर्वी युक्रेनी द्वन्द्वको शान्तिपूर्ण समाधानको लागि आह्वान गर्नुभएको छ। जसलाई सुरक्षा परिषद्ले प्रस्ताव २२०२ (२०१५) मा अनुमोदन गरेको हो।’
राष्ट्रसंघले महासभाको प्रस्तावहरू अनुरूप युक्रेनको सार्वभौमसत्ता, स्वतन्त्रता र क्षेत्रीय अखण्डताको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त सीमानामा पूर्ण रूपमा समर्थन गर्ने बताएको छ।
राष्ट्रसंघले विज्ञप्ति जारी गर्दै भनेको छ,’संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिवले कूटनीतिलाई प्राथमिकता दिँदै युक्रेन र वरपरको तनावपूर्ण अवस्थालाई थप जटिल बनाउने कुनै पनि कार्य रोक्न, तत्काल शत्रुता अन्त्य गर्न, नागरिक र नागरिक पूर्वाधारको संरक्षणमा आफ्नो प्रयास केन्द्रित गर्न सबै सम्बन्धित पक्षहरूलाई आग्रह गर्दर्छाैं।’
रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सोमबार साँझ करिब एक घण्टा लामो भाषण गर्दै युक्रेनी नियन्त्रणमा रहेका ती दुई क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्यको मान्यता दिएका थिए। साथै उनले ती क्षेत्रको शान्ति सुरक्षाका लागि रुसी सेना पठाउने निर्णय समेत गरेका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेन र पुटिनबीच शिखर सम्मेलन गरी युक्रेनसँगको सीमा विवाद समाधान गर्न पहल भइरहेका बेला पुटिनको यो कदमले थप तनाव निम्त्याएको छ। अहिले सोही विषयमा छलफल गर्न सुरक्षा परिषद्को आकस्मिक बैठक जारी छ।
पूर्वी युक्रेनका दुई क्षेत्रलाई स्वतन्त्र राज्यको मान्यता दिने तथा त्यहाँ शान्ति स्थापनाको बहानामा सेना पठाउने रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको घोषणाप्रति युक्रेनले कडा प्रतिवाद गरेको छ।
युक्रेनी विदेश मन्त्री दिमित्री कुलेबाले रुसमाथि कडा प्रतिबन्ध लगाउन संयुक्त राष्ट्रसंघ र अमेरिकासँग माग गरेका छन्।
युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले आफ्नो मुलुकले अब मात्र वार्ताभन्दा कडा कदम चाल्न आग्रह गर्ने बताएका छन्। मंगलबार बिहान सखारै टेलिभिजनमार्फत सम्बोधन गर्दै उनले अब युक्रेनका को साँचो मित्र र सहयोगी हो भन्ने देखिने बताए। रुसले युक्रेनको सम्प्रभुता र अखण्डताको उल्लंघन गरेको उनले बताए।
