काठमाडौँ । रूसले युक्रेनमाथि सैनिक हमला गरेसँगै पश्चिमी देशहरूले प्रतिबन्ध लगाउँदै आएको छ । तर, रुसमा उत्पादन भएको ग्यास र तेलमा भने पश्चिमा देशहरूले प्रतिबन्ध लगाउन सकेको छैन ।

पश्चिमा देशहरूले युक्रेनमाथि सैनिक हमला गरेसँगै रूसको अर्थ व्यवस्था, बैंकिङ सिस्टम तथा उसको मुद्रामा दबाब दिँदै आएको छ । यसैबीच रूसले पनि पश्चिमा देशमा पठाइरहेको तेल र ग्यासको पाइप लाइन बन्द गर्ने चेतावनी दिएको छ । यदि, तेल निर्यातमा रूसले पूरै प्रतिबन्ध लगाए कच्चा तेलको मूल्य ३ सय अमेरिकी डलर प्रति व्यारेल पुग्ने छ ।

यसका साथै पश्चिमा देशहरूले तेल, कोइला तथा ग्यासको निर्भरता कम गर्न फरक बाटो खोजिरहेको समाचारमा जनाइएको छ । युरोपीय संघले तत्काल आफ्ना लागि प्रयोग हुँदै आएको ग्यास तथा कोइलाको एक तिहाई रूसबाट आयत गर्दै आएको छ ।

रूसमाथिको निर्भरता कम गर्न युरोपीय संघका नेताहरूले मंगलबार र शुक्रबार बैठक बोलाइएको छ ।

रूसको धम्की

पश्चिमी देशको प्रतिबन्ध तथा चेतावनीको बीच रूसले धम्की दिएको छ । रूसले पश्चिमा देशमा जाने तेलको पाइप लाइन बन्द गर्ने धम्की दिएको हो । यसका लागि रुसले जर्मनी पठाएको मुख्य ग्यासको पाइप लाइनसमेत बन्द गर्न सक्ने छ ।

रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनमाथि दबाब बनाउनका लागि अमेरिकाले आफूसहित युरोपियन देशहरूले तेल नकिन्ने बताउँदै आएको छ । यसैबीच विश्वभर तेलको दाम सन् २००८ यताकै सबैभन्दा महंगो बनेको छ । सोमबार कच्चा तेलको मूल्य १३९ डलर प्रति व्यारेल पुगेको छ ।

रूसी उप प्रधानमन्त्री एलेक्जेण्डर नोवाकले भने, ‘रूसी तेल निर्यात नभए विश्व बजारमा विनाशकारी प्रभाव पर्ने छ ।’

अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडनले फ्रान्स, जर्मनी तथा बेलायतसँग रूसमाथि थप प्रतिबन्ध लगाउन समर्थन मागिरहेका छन् । युरोपका अधिक देश रूसी ऊर्जा स्रोतमाथि निर्भर रहँदै आएकाले के हुने हो भन्न सक्ने अवस्था रहेको छैन ।

रूसले हरेक दिन ४०(५० लाख व्यारेल तेल र आठ हजार ५०० अर्ब क्युबिक फिट प्राकृतिक ग्यास युरोप पठाउँदै आएको छ । यसमा धेरै मात्रामा युरोपमा खपत हुँदै आएको छ

विश्वको ऊर्जा बाजारमा रूसको महत्वपूर्ण भूमिका रहँदै आएकाले अमेरिका तथा युरोपीय संघले रूसको तेल तथा ग्यासमाथि पूरा रुपमा प्रतिबन्ध लगाउन सकिरहेको छैन । एजेन्सी