मनिष अर्याल
वसन्तलाई ऋतुहरूको राजा भनिन्छ। पूर्वीय सभ्यतामा ६ ऋतुको व्यवस्था छ भने पश्चिमा सभ्यतामा चार। पूर्वीय सभ्यतामा शिशिर र गृष्मको बीचमा आउने ऋतु नै वसन्त हो। वसन्तको अर्थ हो, बहार अर्थात यौवनावस्था। प्रकृतिमा घुम्दै फिर्दै वर्षदिनमा बहार आउने भएकाले यसको नाम वसन्त जुराइएको हो। हिन्दू धर्मग्रन्थ गीतामा भगवान श्रीकृष्णले अर्जुनलाई ‘म ऋतुहरूमा वसन्त हुँ’ भनेका छन्।
पौराणिक र आधुनिक कविहरूले वसन्त ऋतुमाथि असंख्य कविता, गीत र साहित्यिक रचना गरेका छन्। न गर्मी न त चिसो नै ठिक्कको मौसम हुन्छ, वसन्त ऋतुमा। प्रकृतिले नौलो काँचुली फेर्छ। बिक्रम सम्वतको हिसाबमा चैत र वैसाख महिना वसन्त ऋतुमा पर्छन्। फागुनको उत्तराद्र्धमा रुख बिरुवाले पालुवा हाल्न थालेका छन्। वसन्तलाई सबैभन्दा राम्रो, रमाइलो र मनमोहक ऋतु मानिन्छ। यस ऋतुमा सबै पतझड बोटबिरुवाको पुरानो पात झरेर नयाँ पलाउँछ। त्यसैले हो, वसन्तमा चौतर्फी हरियाली हुने पनि।
