काठमाडौँ । गत आइतबार सम्पन्न प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनको मत परिणामले सत्ता गठबन्धनमा रहे पनि नेकपा माओवादी केन्द्रले सोचेजस्तो फाइदा लिन नसकेको देखिन्छ । यस्तै, विपक्षमा रहेका नेकपा एमालेले यो निर्वाचनबाट पार्टीभित्रका वरिष्ठ र शक्तिशाली मानिएका नेताहरू गुमाएका छन् ।

नेपाली कांग्रेसले चुनावमा अग्रता मात्र लिएका छैनन्, आफ्ना होनाहार र युवा नेताहरू जोगाउन सफल भएको छ । नेपाली कांग्रेसका दुई महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले भारी मतका साथ संसद यात्रा तय गर्दा नेकपा माओवादी केन्द्र र नेकपा एमालेका महासचिवद्वय शंकर पोखरेल र देव गुरुले पराजय भोग्नु पर्यो ।

काठमाडौँ ४ बाट कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापा २१ हजार ३०२ मत ल्याएर विजयी भए । उनले आफ्ना प्रतिस्पर्धी एमालेका नेता राजन भट्टराईभन्दा सात हजार ४४७ मत बढी प्राप्त गरेका छन् । यस्तै, झापा १ बाट चुनाव लडेका अर्का महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्मा ३९ हजार ६२४ मतका साथ विजयी भए । उनले एमालेका अग्नि प्रसाद खरेललाई १४ हजार २७५ मतान्तरले पराजित गरेका हुन् ।

कांग्रेसका युवा खम्बाः दुई महामन्त्रीको सम्बन्ध र राजनीतिक यात्रा

नेपाली कांग्रेसभित्रका युवा नेताभित्र गगन र विश्वप्रकाश पनि पर्छन् । यी दुई कांग्रेसको १४ औँ महाधिवेशनमा निर्वाचित भएपछि कांग्रेसको भावी नेतृत्वका दाबेदार भन्दै सामाजिक सञ्जालमा चर्चा परिचर्चा भएका थिए । उनीहरूले पार्टीका प्रभावशाली नेताहरूलाई पछि पार्दै महाधिवेशनमा आफ्नो जित हासिल गरेका थिए । निर्वाचनमा पनि यस्तै भयो ।

५२ वर्षीय शर्मा र ४६ वर्षीय थापा विद्यार्थी जीवनबाटै राजनीतिमा होमिएका हुन् । लगभग २२ वर्षअगाडि नेपाल विद्यार्थी सङ्घ (नेविसंघ)को अध्यक्षमा शर्मा र उपाध्यक्षमा थापा थिए । उनीहरू एउटै कमिटीमा रहेर काम गरिसकेका नेताहरू हुन् ।

थापाभन्दा शर्मा ६ वर्ष जेठा भए पनि राजनीतिक अनुभवले थापा जेठा भइसकेका छन् । तर, यी दुईबीच एकआपसको आदर र स्नेहले सुमधुर सम्बन्ध कायम रहँदै आएको छ ।

विं.सं. ०७२ सालको कांग्रेस १३ औँ महाधिवेशनपछि केन्द्रीय कार्य समितिमा मनोनित भएपछि शर्माले गृह जिल्ला झापालाई राजनीतिक केन्द्र बनाए । तर, उनले सोचेजस्तो सफलता हात पार्न सकेन । यता, थापाले अधिकांश स्थानमा जित हासिल गरे । विद्यार्थी जीवनमा नेविसंघको सभापति, महामन्त्री बन्नेबेलादेखि शर्माले थापालाई साथ दिँदै आएको उनी निकट विद्यार्थी नेताहरू बताउँछन् ।

माओवादी शान्तिपूर्ण राजनीतिमा आएपछि ०६४ सालमा भएको पहिलो संविधानसभामा समानुपातिक सांसद बनेका थापा ०७० सालको दोश्रो संविधानसभामा वर्तमान उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुनविरुद्ध बागी उम्मेदवार बने । र, काठमाडौँ ४ बाट निर्वाचित भए ।

जसका कारणले उनको राजनीतिक उचाइ थप बढ्यो । त्यसपछि संसदीय समितिको सभापति भएका उनले पछि स्वास्थ्यमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हाले । संसदमा हुने राष्ट्रिय सरोकारका मुद्दाहरूमा सक्रिय रुपमा बहस र सहभागिता जनाउनुका साथै सवाल जवाफमा उत्रने उनको शैलीले थप लोकप्रियता कमाएको छ ।

आफ्नो अठोटमा मेहनतका साथ लाग्ने र कसैप्रति नकारात्मक भाव नराख्ने शर्माको बलियो पक्ष हो । शर्मा पहिलो प्रयासमै महामन्त्री निर्वाचित भए । झापाबाटै विद्यार्थी राजनीति सुरु गरेका शर्मा ०४७ मा नेविसंघ झापाको सभापति भए ।

त्यसपछि नेविसंघको केन्द्रीय सभापति भएका उनी आफ्नै कार्यकालमा जिम्मेवारी हस्तान्तरण गरेर पार्टी राजनीतिका लागि झापा फर्किए । तर, गृह जिल्लामा उनले सहज राजनीतिक यात्रा अगाडि बढाउन सकेनन् । समन्वयकारी भूमिका निभाउन सक्ने शर्मा विभिन्न कारणले केन्द्रीय राजनीतिबाट पछि परे ।

भर्खरै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभातर्फका उम्मेदवार बनेका यी दुई युवा नेताले जित निकालिसकेका छन् । सामाजिक सञ्जालमा यी दुईको चर्चा भएको छ । अब देशमा युवा र नयाँ नेतृत्वको आगमन जरुरी भन्दै यी दुईलाई धेरैले शुभकामना व्यक्त गरेका छन् ।

कम्युनिष्टले गुमाएको दुई महासचिव

यसपटकको निर्वाचनमा सत्ता गठबन्धनमा रहे पनि सन्तोषजनक नतिजा हात पार्न नसकेका माओवादी केन्द्रलाई अर्काे झट्का लागेको छ, महासचिव देव गुरुङको हारले ।

लमजुङ २ बाट चुनाव लडेका गुरुङ एमालेका नेता पृथ्वीसुब्बा गुरुङसँग पराजित भए । पृथ्वीसुब्बाले ३४ हजार ९६९ मत ल्याउँदा देवले ३१ हजार ७८१ मत ल्याए । देवभन्दा पृथ्वीसुब्बाले तीन हजारभन्दा बढी मत ल्याएर बिजयी भए ।

यसपटक माओवादीका महासचिव गुरुङले संसद यात्रा तय गर्न सकेनन् । ०७४ सालमा बाम गठबन्धन हुँदा र स्थानीय तहको निर्वाचनमा उनीहरूले सँगै मिलेर मत मागेकोमा यसपटकको निर्वाचनमा आमनेसामने हुनु प¥यो । निकै रोचकको साथ हेरिएको लमजुङ २ को निर्वाचनमा बाजी मारे एमालेका पृथ्वीसुब्बाले ।

माओवादी केन्द्रले मात्र हैन नेकपा एमालेले पनि यसपटकको निर्वाचनमा महासचिव गुमाए । नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेल माओवादी केन्द्रकी रेखा शर्मासँग पराजित भए ।

दाङ २ बाट चुनाव लडेका पोखरेल माओवादीकी शर्मासँग जम्मा १९७ मतले पछि परे । यसअघि एमाले माओवादी एकता हुँदा माओवादीको औचित्यमाथि कडा आलोचना गर्ने नेतामध्येका एक हुन्, पोखरेल ।

एमाले माओवादी मिलेर शक्तिशाली नेकपा बन्दा विष्णु पौडेल महासचिव बनेका थिए । तर, एकता भत्किएपछि महासचिवमा पोखरेल उदाए । उनले माओवादीको कुनै औचित्य छैन भन्दै आलोचना गर्दै आए । समयले उनलाई त्यही माओवादीकी उम्मेदवार शर्मासँगको प्रतिस्पर्धामा हार चखाए ।

०५१ सालको मध्यावधि चुनावमा जितेका पोखरेल त्यसपछिका चुनावहरू हार्दै ०७४ सालको प्रदेशसभा निर्वाचनमा जितेर लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री बने । मुख्यमन्त्री हुँदा पनि विवादमा परेका पोखरेलले प्रदेशको अस्थायी राजधानी बुटवलबाट दाङ सार्न सफल भएकोमा आफ्नो क्षेत्र र जिल्लाका कार्यकर्ताहरूबाट प्रशंसा बटुलेका थिए । तर, हालै सम्पन्न निर्वाचनमा उनले जनताको मत बटुल्न सकेन र पराजित भए ।

यो चुनावको रोचक पक्ष भनेको माओवादीका महासचिव गुरुङ एमाले नेताबाट पराजित भए । एमालेका महासचिव पोखरेल माओवादी केन्द्रकी नेतृसँग पराजित हुन पुगे ।