काठमाडौं- आज १४ अक्टोबर। विश्व इतिहासका विभिन्न घटनाले आजको दिन स्मरण गराउँछन्। प्रस्तुत छ, तीमध्ये केही प्रमुख घटनाको सारसंक्षेप।
– सन् १९१३- सेनघेनिडमा मारिए ४४० मजदुर
ब्रिटेन मातहतको स्वायत्त राज्य वेल्सको सेनघेनिडमा भएको खानी विष्फोट इतिहासमा रेकर्ड गरिएको सबैभन्दा खराब खानी विपदमध्ये एक मानिन्छ। सेनघेनिडस्थित कोइला खानीमा आजकै दिन भएको विष्फोटमा परी ४४० जना मारिएका थिए।
– सन् १९४७- ध्वनिभन्दा छिटो उड्ने पहिलो मानिस
अमेरिकी वायु सेनाका परीक्षण पाइलट चुक येजरले ध्वनिभन्दा छिटो गतिमा उड्ने पहिलो मानिसको कीर्तिमान बनाएका थिए। उनले ४५ हजार फिटको उचाइमा म्याक-१.०७ मा बेल एक्स-१ जहाज उडाएका थिए। र, ध्वनिको गतिभन्दा तीव्र गतिमा उक्त जहाज उडाएर कीर्तिमान राखेका थिए।
– सन् १९८४- एटलान्टिकमा सोलो ग्यास बेलुन उडान
एटलान्टिक महासागरमा ग्यास बेलुनको सोलो उडान गरेर पार गर्ने पहिलो व्यक्ति बनेका थिए, जोसेफ किटिंगर। त्यसलाई उनले ‘बेलुन अफ पिस’ नाम दिएका थिए। अमेरिकी सशस्त्र बलका सदस्य उनले १६ अगस्ट १९६० मा १ लाख २ हजार ८०० फिटको उचाइबाट छलाङ मारेका थिए। त्यति उचाइबाट जम्प गर्ने उनी नै पहिलो व्यक्ति पनि हुन्।
– सन् १९९४- रबिन, पेरेज र अराफातलाई नोबेल पुरस्कार
इजरायली प्रधानमन्त्री इत्ज्याक रबिन र विदेशमन्त्री सिमोन पेरेज तथा प्यालेस्टिनी राष्ट्रीय प्राधिकरणका अध्यक्ष यासेर अराफातलाई एकसाथ नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। इजरायल र प्यालेस्टिनी मुक्ति संगठन (पीएलओ)बीच सम्झौताको शृंखला, ओस्लो सम्झौतामा उनीहरूको प्रयास र कामका लागि दुवै पक्षलाई नोबेल शान्ति पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो। ओस्लो सम्झौतामार्फत प्यालेस्टिनी प्राधिकरणको गठन भएको थियो।
– सन् २०१७- मोगादिसुमा मारिए ३००
सन् २०१७ मा आजकै दिन सोमालियाको राजधानी मोगादिसुमा आतंकवादी आक्रमणमा परी ३०० जनाको ज्यान गएको थियो। आतंकवादीहरूले ट्रकमा गराएको विष्फोटमा परी सयौं घाइते भएका थिए।
– सन् २०२१- एउटै कलाकृतिको मूल्य २ करोड ५४ लाख डलर
सन् २०२१ मा आजकै दिन ब्याक्स्कीको कलाकृति ‘लभ इन द बिन’ २ करोड ५४ लाख अमेरिकी डलरमा बिक्री भएको थियो।
– सन् २०२४- सबैभन्दा ठूलो प्राइम नम्बरको आविष्कार
सन् २०२४ मा हालसम्मकै ठूलो प्राइम नम्बर आजकै दिन घोषणा गरिएको थियो। प्रोग्रामर ल्युक डुरन्टले ग्रेट इन्टरनेट मर्सेन प्राइम सर्चमार्फत प्राइम नम्बर ‘२^१३६२७९८४१-१’ पत्ता लगाएका थिए।
– सन् २०२५- माडागास्करमा सैन्य ‘कु’
सन् २०२५ मा आजकै दिन हिन्द महासागरको टापु मुलुक माडागास्करको सेनाले सत्ता हत्याएको थियो। राष्ट्रपति एन्ड्री रजोलिनाले देश छाडेर भागेपछि सेनाले सत्ता हातमा लिएको थियो। जेन-जेड पुस्ताको केही साता लामो सरकारविरोधी प्रदर्शनपछि उनी ज्यान जोगाउन देश छाडेर भागेका थिए।
– सन् २०२५- अन्तर्राष्ट्रीय जलमा अमेरिकाको पाँचौं आक्रमण
सन् २०२५ मा आजकै दिन अमेरिकाले अन्तर्राष्ट्रीय जलमा पाँचौंपटक घातक हवाई आक्रमण गरेको थियो। ड्रगको अवैध ओसारपसारमा संलग्न पानीजहाजमा अमेरिकी सेनाले गरेको आक्रमणमा परी ६ जना मारिएका थिए। क्यारिबियन सागरमा उक्त आक्रमण गरिएको थियो।