नयाँदिल्ली- एकल परिवारमा हुर्किंदै गरेका बालबालिकामा पछिल्ला वर्षमा साझा समस्या देखिन थालेको छ- उनीहरू अन्य मानिससँग ज्यादा घुलमिल गर्न चाहँदैनन्।
बाबु-आमाबाहेक उनीहरूको अन्य मानिससँग परिचय नै हुँदैन। र, सामाजिक सम्पर्कको साटो मोबाइल फोनमै घोरिइरहन्छन्। मनोविज्ञानको भाषामा यसलाई ‘सोसल एन्जाइटी डिसअर्डर’ भनिन्छ।
‘सोसल एन्जाइटी डिसअर्डर’को शिकार भएका बालबालिकाको कक्षामा प्रदर्शन पनि तल झर्छ। केही कुरा सिक्न उनीहरूलाई मन लाग्दैन। व्यक्तिगत र व्यावसायिक सम्बन्ध बढाउन पनि उनीहरू कमजोर रहन्छन्। ती सबै आनीबानीले उनीहरूलाई जिन्दगीभर सताइरहन्छ।
अस्ट्रेलियाको प्यारेन्टिङ रिसर्च सेन्टरको एक रिपोर्टअनुसार कुनै पनि उमेरका व्यक्तिमा ‘सोसल एन्जाइटी डिसअर्डर’ देखिन सक्छ। तर, बालबालिकाका लागि यो ज्यादा नोक्सानदायी हुन्छ।
‘सोसल एन्जाइटी डिसअर्डर’का कारण उनीहरू बाँकी समाजबाट टाढा हुन्छन्। र, उनीहरूको विकासमा त्यसले अवरोध सिर्जना गर्छ। प्रगतिका अधिकांश मार्ग बन्द हुन पुग्छन्।
सोसल एन्जाइटीको लक्षण
– साथीभाइको कमी, अन्य बालबालिकासँग टाढै रहन रुचाउनु
– लजालु स्वभावको हुनु
– आवश्यकताभन्दा बढी आज्ञाकारी हुनु
– हुन्छ र हुँदैन भन्ने जवाफ मात्र दिनु
– नयाँ मानिसहरूको नजिक जान डराउनु
– सधैं गुमनाम र आफैंमा हराउने बानी
– सधैं बाबु-आमासँग मात्र रहन जिद्दी गर्नु
सोसल एन्जाइटीका कारण पेट दुखिरहने, पसिना आइरहने, शरीरमा एक प्रकारको असामान्य व्यवहार, अनुहार रातो हुने, मुटुको धडकन तीव्र हुने, रिंगटा लागिरहने र नजर झुकाएर मुस्कुराउने लक्षण देखिन्छन्।