नेपाल राष्ट्र बैंकले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको ‘देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति’ रिपोर्टले भन्छ- मुलुकको कुल विदेशी मुद्रा सञ्चिति घटेर ११७३ अर्ब २ करोड रुपैयाँमा समेटिएको छ। यही बेला सरकारले डलर नै खर्च हुने सुपारी, मरिच र केराउको आयात खुला गरेको छ।
भाषामा उद्योगका लागि मात्र आयात खोल्ने भनिएको छ। तर, सिंगापुर, मलेसियालगायत मुलुकबाट सुपारी, मरिच र केराउ आयात गरेर खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै अवैध बाटो भारत निर्यात गर्ने तयारी हो त्यो।
२०७८ असार मसान्तमा १३९९ अर्ब ३ करोड रुपैयाँबराबर रहेको कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति १६.२ प्रतिशतले कमी आई ०७८ माघ मसान्तमा ११७३ अर्ब २ करोड कायम भएको छ। अमेरिकी डलरमा यस्तो सञ्चिति ०७८ असार मसान्तमा ११ अर्ब ७५ करोड रहेकोमा ०७८ माघ मसान्तमा १७.० प्रतिशतले कमी आई ९ अर्ब ७५ करोड कायम भएको छ। यो सञ्चिति जम्मा ७.४ महिनाको वस्तु आयात र ६.७ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न मात्र पर्याप्त छ।
माघ अन्तिम साता नै निर्णय गरेको सुपारी, मरिच र केराउन आयातको निर्णय बिहीबार मात्र राजपत्रमा प्रकाशित गरिएको छ। सरकारको निर्णय हेर्दा उद्योगको नाममा जति पनि सुपारी आयात गर्न सकिने छ। जब कि, नेपालमा उत्पादित सुपारी भारत निर्यात सहज नहुँदा घर–घरमै थन्क्याएर राख्नुपर्ने बाध्यता छ।
तत्कालीन अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले कोभिड–१९ महामारीमा विदेशी विनिमय सञ्चिति बढाउने उद्देश्यले २४ चैत ०७६ मा सुपारी, मरिच र केराउको आयात बन्द गरेका थिए। ९ चैत ०७७ मा राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी सरकारले परिमाणात्मक बन्देज लगाएको थियो।
नेपालमा बर्सेनि बढीमा पाँच हजार टन मात्र सुपारी खपत हुन्छ। त्यसबाहेकको सुपारी सबै भारततर्फ तस्करी हुने हो।