नयाँदिल्ली- विश्‍व स्वास्थ्य संगठनको आँकडाअनुसार संसारमा ४४ लाख मानिस सिकलसेल एनिमियाबाट पीडित छन्। सिकलसेलबाट प्रभावित मानिसमध्ये ९० प्रतिशत नाइजेरिया, भारत र कंगोका छन्।

भारतले सन् २०४७ सम्म सिकलसेल एनिमिया उन्मुलन गर्ने कार्ययोजना बनाएको छ।

अमेरिकाको इन्डियाना युनिभर्सिटी स्कुल अफ मेडिसिनको अध्ययनअनुसार रगतमा हेमोग्लोबिन बढाउने औषधि ‘हाइड्रोक्सियुरिया’ सिकल सेल एनिमिया पीडित बालबालिकाका लागि सहयोग हुने देखिएको छ। त्यहाँका शोधार्थीले अफ्रिकी मुलुक युगान्डामा अध्ययन गरेका थिए। र, उक्त औषधिको सकारात्मक प्रभाव देखिएको थियो।

सिकल सेल एनिमिया भएका व्यक्तिहरूको शरीरमा राता रक्तकोषको आकार परिवर्तित भएर हँसियाजस्तो हुन्छन्। र, आपसमा फसेर रक्त प्रवाह बाधित गराउँछन्। त्यसका कारण शरीरमा चर्को दुखाइ हुन्छ।

राता रक्तकोश हँसिया आकारमा परिणत हुनुको कारण हेमोग्लोबिन प्रोटिन असामान्य रहनु हो। आनुवंशिक गडबडीका कारण हेमोग्लोबिन प्रोटिनको स्वरूपमा बदलाव आउँछ। डब्लूएचओका अनुसार संसारभर बर्सेनि ३ लाखभन्दा बढी बालबालिका शरीरमा सिकल सेल एनिमिया लिएरै पैदा हुन्छन्।

चिकित्सकहरूका अनुसार राता रक्तकोषको आयु १२० दिन हुन्छ। तर, जब सिकल सेल एनिमियाको संक्रमण हुन्छ, राता रक्तकोषको आयु २० देखि ३० दिन मात्र रहन्छ। शरीरको प्राकृतिक चक्रअनुसार १२० दिनसम्म जीवित रहने राता रक्तकोष त्यसपछि आफैं नष्ट हुनुपर्छ।

चिकित्सकहरूका अनुसार सिकल सेल एनिमियाको उपचारमा हालसम्म कुनै औषधि उपलब्ध छैन। तर, यदि समयमै रोग पहिचान भयो भने त्यसबाट हुने दुखाइ कम गर्न सकिन्छ। त्यसका लागि शरीरमा फोलिक एसिड, भिटामिन बी-१२ र आइरनको कमी हुन दिनु हुँदैन। ती तत्वले शरीरमा राता रक्तकोष बन्‍न मद्दत गर्छन्।

सिकल सेल एनिमिया भएका व्यक्तिलाई बारम्बार रगत चढाइरहनुपर्छ। गम्भीर मामिलामा बोनम्यारो प्रत्यारोपण पनि उपयोगी हुन सक्छ। तर, त्यो अति महँगो हुन्छ। र, बोनम्यारो प्रत्यारोपणपछि पनि बिरामीले अनेक समस्यासँग जुझ्नुपर्छ।

सिकल सेल लागेका बिरामीले अपनाउनुपर्ने सावधानी

– चिसो पानीले ननुहाउनूस्, त्यसबाट शरीरमा गर्मीको कमी हुन्छ। सधैं मनतातो पानीले नुहाउनूस्।

– ननभेज खानेकुराबाट बच्‍नूस्। किनकि, त्यस्ता खानेकुरा पच्‍न समय लाग्छ। त्यसै पनि सिकल सेल भएका कारण मेटाबोलिजम सामान्य अवस्थामा भन्दा सुस्त हुन्छ।