नयाँदिल्ली– गलत खानपानले स्वास्थ्यमा असर गर्छ। व्यक्तिले सामान्य खानाभन्दा बढी खान्छन्। मान्छे एक्लै हुँदा त कतिपयले अझ धेरै खान्छन्। यसले गर्दा मोटोपना बढ्ने मात्रै होइन, डिप्रेसनमा जाने र व्यक्तिमा इन्फेरियोरिटी कम्प्लेक्सको विकास हुने डर पनि हुन्छ। यदि यो बानी पहिचान भयो भने हामी यसबाट छुटकारा पाउन सक्छौं।
साथीभाइसँगको भोज वा चाडपर्वमा एक वा दुईपटक धेरै खानु सामान्य हो। यो कुनै विकार होइन। तर, धेरै मात्रामा खाना खानु एक विकार मात्र होइन, यो अन्य मानसिक समस्याको लक्षण पनि हो
जब डिप्रेसन, निराशा, चिन्ता र तनाव बढ्छ, तब मानिस धेरै खान थाल्छन्। यसपछि उनीहरूमा कोलेस्टेरोल, मधुमेह र मोटोपना बढ्न थाल्छ। तिनीहरू अन्य शारीरिक र मानसिक रोगहरूको जोखिममा हुन्छन्। यसरी, द्वि धातुमान खाने विकारले समस्याहरूको भूलभुलैया सिर्जना गर्छ, जसबाट बाहिर निस्कन गाह्रो हुन्छ।
खराब खाने बानी कसरी चिन्ने ?
द्वि धातुमान खाने विकारबाट पीडित व्यक्ति एक्लै वा लुकेर खाना खाने हुन्छ। सबैको अगाडि खाना खान लाज लाग्छ। खाएपछि पछुताउँछ र आफूलाई पनि दोषी ठान्छ। कहिलेकाहीं परिस्थिति यति बिग्रन्छ कि आत्महत्या गर्ने सोच पनि आउन थाल्छ। यस्ता मानिसहरू आलस्यजस्तै खानेकुरा खाने बानी हुन्छन्। जसलाई डाक्टरहरूले ‘बिंज इटिङ एपिसोड’ भनेका छन्।
जब त्यहाँ तनाव, आहार वा आफ्नो शरीरको आकार वा अरू कसैसँग सम्बन्धित कुनै नकारात्मक भावना हुन्छ। जब मानसिक पीडाले दिमाग र हृदयमा हावी हुन्छ, खानाको लालसा ‘बिंज इटिङ एपिसोड’ मा परिणत हुन्छ।
खराब खाने बानी कसरी चिन्ने ?
बिन्ज इटिङ डिसअर्डरबाट पीडित व्यक्तिहरूले ३५ देखि ४० मिनटसम्म खाना खान सक्छन्। मानिसहरू कम्तिमा एक र अधिकतम ४ पटक दिनमा खाना खान्छन्। औसतमा, तिनीहरूले सातामा ९ पटक यस्तो अवस्था सामना गर्छन्। कतिपयलाई सातामा १७ पटकसम्म यो समस्याको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ।
खराब बानी कसरी नियन्त्रण गर्ने
– स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनुहोस्।
– ध्यान, योग र व्यायाम मार्फत आफ्नो नियन्त्रण बढाउनुहोस्।
– ७ देखि ८ घण्टा सुत्ने।
– फाइबर र प्रोटिन युक्त आहार लिनुहोस्।
– नियमित रूपमा थोरै मात्रामा खानुहोस्।
– आफ्नो डायरीमा आफ्नो मूड र खाने बानीहरू रेकर्ड गर्नुहोस्।
– द्वि धातुमान खाना बढाउने चिजहरूमा ध्यान दिनुहोस्।
– परिवार र साथीहरूसँग कुरा गर्नुहोस्, तिनीहरूको मद्दत खोज्नुहोस्।
– यदि तपाईंलाई कुनै समस्या छ भने मनोचिकित्सकको मद्दत लिनुहोस्।
भास्कर डट कमबाट