काठमाडौं- आज ८ सेप्टेम्बर। विश्व इतिहासका असंख्य घटनाले आजको दिन संसारभर स्मरण गराउँछन्। प्रस्तुत छ, आजको दिन भएका केही चर्चित घटनाको सारसंक्षेप।
– सन् १९७४- रिचार्ड निक्सनलाई आममाफी
सन् १९७४ मा आजकै दिन तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति गेरोर्ड फोर्डले पूर्व राष्ट्रपति रिचार्ड निक्सनलाई आममाफी दिएका थिए। वाटरगेट भ्रष्टाचारमा मुछिएका निक्सनले संसदले महाभियोग लगाउने भएपछि पदबाट राजीनामा दिएका थिए। तथापि, निक्सनलाई आममाफी दिने राष्ट्रपति फोर्डको निर्णय विवादास्पद रह्यो। र, दुई वर्षपछि भएको निर्वाचनमा उनी पराजित भए।
– सन् १९९१- युगोस्लाभियाबाट मेसेडोनिया अलग
सन् १९९१ मा आजकै दिन रिपब्लिक अफ मेसेडोनिया तत्कालीन युगोस्लाभियाबाट स्वतन्त्र भएको थियो। बाल्कन क्षेत्रको भूपरिवेष्ठित मुलुक मेसेडोनिया युगोस्लाभियाबाट अलग हुने जनमत संग्रहमार्फत स्वतन्त्र भएको थियो। ९६ प्रतिशत मतदाताले स्वतन्त्रताका पक्षमा मतदान गरेका थिए।
– सन् २०२०- म्यानमारको सेनाविरुद्ध रोहिंग्यामाथि यौन अत्याचार गरेको अभियोग
सन् २०२० मा म्यानमारका दुई सैनिकविरुद्ध रोहिंग्या मुसलमान समुदायमाथि यौन दुर्व्यवहार गरेको अभियोगमा अनुसन्धान शुरु गरिएको थियो। त्यो रोहिंग्यामाथि सेनाले गरेको अत्याचारविरुद्ध शुरु गरिएको पहिलो अनुसन्धान थियो। ती सैनिकले रोहिंग्या समुदायका महिलालाई बलात्कारपछि हत्या गरेका थिए।
– सन् २०२२- महारानी एलिजाबेथको निधन
सन् २०२२ मा आजकै दिन बेलायतकी महारानी एलिजाबेथ द्वितीयाको निधन भएको थियो। ७० वर्षभन्दा बढी शासन गरेकी उनी ९६ वर्षकी थिइन्। उनको निधनपछि उनका छोरा चार्ल्स तृतीयले राजगद्दी सम्हाल्दै आएका छन्।
– सन् २०२३- मोरक्को भूकम्पमा गयो ३ हजारको ज्यान
सन् २०२३ मा आजकै दिन मोरक्कोमा गएको शक्तिशाली भूकम्पमा परी ३ हजारको ज्यान गएको थियो। ६.८ रेक्टर स्केलको उक्त भूकम्पको केन्द्रविन्दु एटलस पहाडी इलाकामा रेकर्ड भएको थियो। भूकम्पमा परी ६० लाख मानिस घरबारविहीन भएका थिए।
– सन् २०२४- नाइजेरिया दुर्घटनामा ५९ मारिए
सन् २०२४ मा आजकै दिन अफ्रिकी मुलुक नाइजेरियामा भएको सडक दुर्घटनामा ५९ जना मारिएका थिए। नाइजर राज्यमा यात्री बोकेको लरी र तेल ट्यांकर ठोक्किँदा उक्त दुर्घटना भएको थियो।
– सन् २०२५- नेपालमा जेन-जी विद्रोह र विध्वंश
सन् २०२५ मा आजकै दिन नेपालमा जेन-जी पुस्ताले तत्कालीन सरकारको भ्रष्ट र बहुलठ्ठीपूर्ण शासनविरुद्ध विद्रोह गरेको थियो। शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा उत्रिएको नवयुवा पुस्तामाथि सरकारले अन्धाधुन्द गोली प्रहार गर्दा १९ जना नवयुवाको हत्या भएको थियो। बर्बरतापूर्ण त्यस हत्याकाण्डविरुद्ध संघीय राजधानी काठमाडौंसहित देशभर आन्दोलनमा उत्रिएका नेपाली नागरिकहरूले संघीय संसद, केन्द्रीय प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबार, राष्ट्रपति भवनलगायत अधिकांश सरकारी कार्यालयहरू, प्रहरी र अन्य सुरक्षा निकायका भवनहरू जलाएर ध्वस्त बनाएका थिए। तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी ओली सरकारी निवास बालुवाटारबाट हेलिकोप्टर चढेर भाग्नुपरेको थियो। खासगरी, सामाजिक सञ्जालहरू बन्द गर्ने प्रधानमन्त्री ओलीको बहुलठ्ठीपूर्ण निर्णयले यो विद्रोहलाई जन्म दिएको थियो।