नयाँदिल्ली- गत जनवरीमा भारतको कर्नाटकमा मंकी फिभरका ६४ बिरामी भेटिए। तीमध्ये दुईजनाको मृत्यु भयो।
बिरामी बढ्ने देखेर सरकारले निःशूल्क उपचार गर्ने घोषणा गर्यो। र, मानिसहरूलाई सतर्क रहन अपील गर्यो।
मंकी फिभरका बिरामी त्यस्ता इलाकाहरूमा बढी देखिएका छन्, जहाँ बाँदरको संख्या पनि बढी छ। कर्नाटकबाहेक महाराष्ट्र र गोवामा पनि मंकी फिभरका बिरामी देखिएका छन्।
बर्सेनि जनवरीदेखि मेसम्ममा मंकी फिभरका बिरामी तीव्र गतिमा बढ्छन्। सोही कारण अहिले यसका बिरामी देखिएका इलाकालाई सरकारले महामारी फैलिन शंकामा सतर्कता अपनाउँछ। त्यसको अर्थ हो, खास इलाकामै यसका बिरामी बढी देखिइरहेका छन्।
भारतमा बर्सेनि मंकी फिभरका बिरामी ४०० देखि ५०० को संख्यामा देखिन्छन्। तीमध्ये झण्डै २५ जनाको मृत्यु हुन्छ।
मंकी फिभरलाई क्यासानुर फरेस्ट डिजिज भनिन्छ। र, यो जनावरहरूबाट मानिसमा फैलिन्छ। बाँदरको शरीरमा बस्ने परजीवी ‘कुटकी’ले मानिसलाई टोक्दा यो फिभर सर्छ।
शरीर काँप्ने, कडा खालको टाउको दुखाइ, ज्वरो, मांशपेशी दुख्ने, कम्मर दुख्ने, पेटसम्बन्धी समस्या, नाक र गिजाबाट रगत बग्ने, वान्ता हुने र खकारमा रगत देखिने यसका लक्षण हुन्। यसका लक्षण गम्भीर हुँदा दिग्भ्रमित हुने, रिंगटा लाग्ने र बेहोश बन्ने समस्या देखिन्छ।
त्यसैले यसबाट बच्न बाँदर भएका इलाकामा नजाऊँ। जनवरीदेखि मेसम्म बाँदरको संख्या बढी हुने जंगल क्षेत्रमा नजाऊँ। जानै परेमा पूरा बाहुला सर्ट र पाइन्ट लगाऊँ।
हल्का रंगका कपडा लगाऊँ, जसका कारण ती परजीवी सजिलै देखिन्छन् र हटाउन सकिन्छ। ती परजीवी शरीरमा टाँसिएको भेटिएमा सावधानीपूर्वक चिम्टीले समातेर निकालौं। ती परजीवीलाई नचलाऊँ, नकुल्चिऊँ।
ती परजीवीमा अल्कोहल खन्याइदिँदा मर्छन्। जंगल इलाकामा जानु पर्दा जुत्तामा इन्सेक्टिसाइट्स छर्किऊँ। र, जंगल नजिकै घर छ भने वरिपरि कीटनाशक लोसन र स्प्रे छर्किऊँ।
भास्कर डट कमबाट