इस्तानबुल- युक्रेन र रुसबीचको युद्धका कारण संसारभर गहिरिएको खाद्यान्न संकट केही हदसम्म कम हुने आधार तयार भएको छ।
युक्रेन र रुसबीच शुक्रबार टर्कीको इस्तानबुलमा ‘ब्ल्याक सी ग्रेन इनिसिएटिभ’ नामक सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको छ। उक्त सम्झौताअनुसार छिट्टै युक्रेनबाट गहुँ र मकैको निर्यात शुरु हुनेछ। यो सम्झौता चार महिनाका लागि लागू हुनेछ।
रुसले समुद्री मार्गबाट अनाज ढुवानी गर्न मालवाहक पानीजहाजहरू माथि हमला नगर्ने बताएको छ। र, ती बन्दरगाहमा पनि रुसले आक्रमण गर्ने छैन, जहाँबाट अनाज सप्लाइ हुन्छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघले यस सम्झौतालाई ऐतिहासिक संज्ञा दिएको छ। सम्झौताअनुसार युक्रेन पनि केही शर्त मान्न तयार भएको छ। त्यसका लागि उसलाई खाद्यान्न ढुवानी गर्ने पानीजहाजको जाँच गर्ने अनुमति दिन युक्रेन तयार भएको छ। र, खाद्यान्न बोकेका मालवाहक जहाजमा हतियार नबोक्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
सम्झौता समारोहमा उपस्थित टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैय्यब इर्दोगानले उक्त सम्झौता भविष्यमा युक्रेन र रुसबीच युद्ध अन्त्यको प्रस्थान विन्दु भएको बताए।
अनाज बोकेका पानीजहाजको आवागमनमा अवरोध आउन नदिन युक्रेनको सुरक्षा दस्ता पनि ती पानीजहाजमा हुनेछ। सुरक्षा दस्ताले समुद्रमा बिछ्याइएको बारुदी सुरुङबाट पानीजहाजहरूलाई बचाउने छ। तर, यदि बारुदी सुरुङ हटाउनका लागि तेस्रो मुलुकको सुरक्षा दस्ताले काम गर्नेछ।
खाद्यान्न ढुवानीको समन्वय र निगरानीका लागि टर्कीमा एक केन्द्र स्थापना गरिने भएको छ। त्यस केन्द्रमा संयुक्त राष्ट्रसंघ, युक्रेन, टर्की र रुसका अधिकारीहरू हुने छन्।
राष्ट्र संघका महासचिव एन्टोनियो गुटरेसले यसलाई एक ऐतिहासिक सम्झौता भनेका छन्।