कैलाली– नेपालको पश्चिमी तराईमा बसोवास गर्ने थारु समुदायले मनाउने ‘अटवारी’ पर्व आजदेखि शुरु भएको छ । दुई दिनसम्म मनाउने पर्व कैलाली–कञ्चनपुर लगायत बाँके र बर्दिया जिल्लाहरुमा मुख्य रुपमा आपसी मेलमिलाप, एकता र सुमधुर पारिवारिक सम्बन्ध को प्रतीकको रुपमा मनाउने गरिन्छ ।
थारु समुदायमा स्थानीय रुपमा आईतबारलाई ‘अटावर’ को नामले चिनिन्छ र त्यो पर्व ‘अटावरी’ को नाम एउटै शब्द बाट राखिएको थारु अगुवा प्रभात चौधरीले बताए । उनले श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पछि आउने दोश्रो आइतबारबाट अटवारी पर्व शुरु हुने बताए ।
चाडपर्व को शुरुवात संगै, थारु समुदायका बुबा र भाइहरु दिनभरि कडा उपवास ९पानी समेत नपिई० छोरीहरु र दिदी बहिनीहरुको दीर्घायुको कामनाका लागि व्रत बस्ने चलन रहि आएको अगुवा चौधरीले बताए ।
अट्वारीको दोस्रो दिन अर्थात सोमबार बिहान पतौला खरिया, खुर्मा, फुलौरी, भात, गब्दा र तामासहितका तरकारी र सात प्रकारको विभिन्न परिकार तयार गरी ब्रतालुहरूले नुहाइधुवाइ पूजापाठ गर्ने गर्छन् । पूजापाठपछि ब्रतालुले आफ्नो खानाको परिकारबाटआधा भाग दिदीबहिनाका लागि छुट्याएपछि भोजन गर्ने चलन रही आएको छ । सोमबार बिहानको भोजनलाई थारु भाषामा ‘फ्राहार’ भनिन्छ ।
अघिल्लो दिन (आईतबार) र दोस्रो दिन (सोमबार) ब्रतालु दाजुभाइले आफूले खानुपूर्व दिदीबहिनीको लागी फलफूल तथा खानाका परिकारबाट छुट्याएको परिकार विवाहित छोरीचेलीबेटीलाई यसै दिन दिने चलन छ । छोरीचेलीलाई वर्षभरिको सम्झनास्वरूप पठाउने कोसेलीलाई ‘अग्रासन’ भनिन्छ ।
विवाहित छोरीचेलीले दाजुभाइहरूले आफ्नो भागबाट दिदीबहिनीका लागि राखेको खानाको परिकारलगायतका पकवानसहितको कोसेली आउला भनेर दिदीबहिनी दाजुभाइ आउने ब्यग्र प्रतीक्षामा बसेका हुन्छन् । वर्षभरि माइतीमा आउन नपाएका दिदीबहिनीहरु यसै पर्वको अवसरमा दाजुभाइसँग भलाकुसारी गर्ने मौका पाउँछन् ।
द्वापर युगमा पाँच पाण्डवमध्येका माहिला भाइ भीमले थारु समुदायका एक जना छोरीलाई उनीमाथि भइरहेको अत्याचारबाट मुक्त गरेको स्मरणमा आइतबार दिनभरि भीमको नाममा व्रत बस्ने र पूजाआजा गर्ने चलन रहेको छ ।
सुदुरपश्चिम प्रदेश सरकारले थारु समुदायको बसोबास रहेको कैलाली र कंचनपुरमा आज सार्वजनिक बिदा समेत दिएको छ ।