काठमाडौं- हिमोफिलिया एक वंशाणुगत समस्या हो। तर, वंशाणुगत मात्र नभएर उत्परिवर्तन कारणले पनि हिमोफिलिया हुनसक्छ।
दुई तिहाइ वंशाणुगतबाट हुन्छ भने एक तिहाइ उत्परिवर्तनबाट। रगत जमाउन आवश्यक तत्त्वहरू (क्लटिङ फ्याक्टर्स) को कमीको कारण लामो समयसम्म रक्तश्राव भइरहने अवस्था हिमोफिलिया हो।
मानव शरीरमा रगत जमाउन रगतमा विशेष प्रकारका १३ वटा प्रोटिन फ्याक्टरहरू हुन्छन्। तीमध्ये कुनै पनि एकको कमीको कारण हिमोफिलिया हुन्छ।
हिमोफिलियाका लक्षण भनेको शरीरमा नीलडामहरू देखिने, जोर्नी तथा मांशपेशीहरू सुन्निने र दुख्ने हुन्छ। बच्चाको नाभी काट्दा शुरुमा रगत धेरै बग्यो भने पनि हिमोफिलियाको प्रारम्भिक लक्षण हुनसक्छ।
बच्चाहरू बामे सर्दै गर्दा शरीरमा नीलडामहरू देखिनु, दाँत फेरिँदा, ठोक्किँदा, काट्दा, दिसा पिसाबमा रगत देखापर्नु वा शल्यक्रिया गर्दा धेरै समयसम्म रक्तश्राव हुनु पनि हिमोफिलियाका लक्षण हुन्।
हिमोफिलियाको पहिचान भने रगतको विशेष प्रकारको परीक्षण (फ्याक्टर एसई) बाट गरिन्छ। फ्याक्टर ८ को कमीको कारण हिमोफिलिया ए र फ्याक्टर ९ को कारण हिमोफिलिया बी साथै अन्य फ्याक्टरहरूको कमीको कारण पनि हिमोफिलिया हुन्छ।
हालसम्म हिमोफिलियाको पहिचान काठमाडौंको केन्द्रीय प्रयोगशाला टेकु, निजामती अस्पताल मीनभवन र त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जमा मात्रै हुने गरेको छ।