काठमाडौं । पछिल्लो केही दिनयता तराईका जिल्लाहरुमा आँखा पाक्ने समस्या बढ्दै गएको छ । तराईका जिल्लाहरुका साथै काठमाडौं उपत्यकामा यो समस्या बढिरहेको छ । विशेष गरी गर्मी मौसममा आँखा पाक्ने समस्या समान्य भए पनि केहीमा जटिलता उत्पन्न गराउने चिकित्सकहरु बताउँछन् ।
चिकित्साकीय भाषामा आँखाको सेतो भाग सुन्निने र रातो हुने समस्यालाई ‘एडिनो भाइरल कन्जंग्टिवाइटिस’ अर्थात समान्य भाषामा आँखा पाक्ने समस्या भनिन्छ । आँखा पाक्ने संक्रमण हुँदा शुरुमा यी लक्षण देखन्छिन् :
– आँखामा केही बिझे जस्तो महसुस हुने,
– उज्यालोमा हेर्न गाह्रो हुने,
– दृष्टि धमिलो हुने जस्ता समस्या देखिन्छन् ।
त्यसैगरी समस्या बढ्दै गएपछि भने यी जटिल लक्षण देखिन्छन् :
– आँखा रातो हुने
– चिलाउने, पोल्ने,
– पानी बग्ने,
– चिप्रा लाग्ने ।
आँखा पाकेपछि के गर्ने ?
–साबुनपानीले राम्ररी हात धुने,
–आँखा सफा राख्ने,
–आँखाबाट निस्केको पिप जस्तो पदार्थ सफा कपास वा नरम कपडाले समय समयमा सफा गर्ने र त्यसपछि राम्ररी साबुनपानीले हात धुने,
–फोहोर कपडा वा लगाइरहेको लुगा, सारीको आँचल वा हातले आँखा नपुछ्ने,
–दिनदिनै लुगा र प्रयोग गरेको रुमाल फेर्ने,
–आँखामा लगाउने शृङ्गार सामग्रीको प्रयोग बन्द गर्ने,
–अरूका लुगा, रुमाल र शृङ्गारको उपकरण प्रयोग नगर्ने,
–आफूखुशी औषधि प्रयोग नगर्ने र आँखा विशेषज्ञलाई देखाउने,
–आँखा बेस्सरी नमिच्ने । यसो गर्दा कर्नियामा घाउ हुन सक्छ,
कहिले काहीं आँखा पाक्ने मात्रै नभई अरू रोग जस्तैः युभेटिसले गर्दा पनि आँखा रातो हुन्छ, जुन उचित समयमा उपचार नगरिएको आँखाको ज्योति गुम्ने खतरा हुन्छ ।
–संक्रमितसँग नसुत्ने, भीडभाड हुने ठाउँमा नजाने,
–सिरानीको खोल, तन्ना हरेक दिन सफा गर्ने,
–कालो चश्माको प्रयोग गर्ने,
–स्कूल, कलेज लगायत भीडभाड हुने स्थानमा नजाने ।
कसरी गर्ने घरमै हेरचाह ?
यो रोग लागेमा घरमै पनि आँखाको स्याहार गर्न सकिन्छ । जसले गर्दा एक दुई सातामै आफैं निको हुन्छ ।
–आँखा बरफले सेक्ने,
–सफा पानीले सफा गर्ने,
–घरमा बस्दा वा बाहिर जाँदा कालो चश्मा प्रयोग गर्ने,
–संक्रमित आँखालाई छोएपछि राम्ररी हात धुने,
–आँखालाई नचलाउने,
–अरूले प्रयोग गरेका रुमाल–तौलिया प्रयोग नगर्ने,
–आफूखुशी औषधिको प्रयोग नगर्ने,
–गाह्रो भएमा तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मीको सम्पर्कमा जाने ।
आँखा पाक्ने समस्या जिवाणुका कारण हुने रोग भएकोले यो समुदायमा सहजै र छिटै फैलिने नेत्ररोग विशेषज्ञहरु बताउँछन् ।