रुसले युरोपमा आफ्नो इन्धन आयात रोकिए युरोप पठाउने ग्यास पनि बन्द गर्ने धम्की दिएको छ।
युरोपेली मुलुकहरू रुसको प्राकृतिक ग्यासमा निर्भर छन्। रुसका उपप्रधानमन्त्री अलेक्जेन्डर नोभाकले रुसमा उत्पादित पेट्रोलियम पदार्थको आयातमा युरोपेली मुलुकले प्रतिबन्ध लगाउँदा विश्वव्यापी बजारमा अभाव सिर्जना भएको दाबी गरेका छन्। र, कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ३०० डलर पुग्ने बताएका छन्।
रुसले युक्रेनमाथि ज्यादतीपूर्ण आक्रमण थालेपछि युरोपेली मुलुकहरू रुसको इन्धन आायतमा प्रतिबन्ध लगाउने तयारीमा छन्। तर, रुसी इन्धन आयातमा प्रतिबन्ध लगाउने अमेरिकी प्रस्ताव जर्मनी र नेदरल्यान्ड्सले अस्वीकार गरेका छन्। कारण– इन्धनमा प्रतिबन्ध लगाउँदा ग्यासको आपूर्ति पनि रुसले बन्द गरिदिने जोखिम छ।
युरोपेली मुलुकमा ४० प्रतिशत ग्यास र ३० प्रतिशत इन्धन रुसबाट आयात हुन्छ। रुसबाट आयात अवरुद्ध हुँदा ग्यास र इन्धन आपूर्तिको अर्को सहज विकल्प छैन। त्यही बुझेका रुसी उपप्रधानमन्त्री नोभाकले सरकारी टेलिभिजनमा सम्बोधन गर्दै भने, ‘रुसको इन्धन र ग्यासको विकल्प युरोपेली मुलुकमा असम्भव छ।’
जर्मनीले रुससँग जोडिने नयाँ ग्यास पाइपलाइन ‘नर्ड स्ट्रिम–२’को निर्माण अगाडि नबढाउने निर्णय गत महिना नै गरिसकेको छ। त्यो भनेको रुसमा उत्पादित इन्धनमाथि प्रतिबन्ध लगाउने संकेत भएको रुसी उपप्रधानमन्त्रीको भनाइ छ। ‘त्यो भनेको हामीलाई पनि नर्ड स्ट्रिम–१ मार्फत भइरहेको ग्यास आपूर्ति रोक्ने पूर्ण अधिकार छ भन्ने हो,’ उनले भने।
रुस प्राकृतिक ग्यासमा संसारको शीर्ष उत्पादक हो। र, कच्चा तेलको दोस्रो ठूलो उत्पादक पनि। युरोपेली मुलुकले प्राकृतिक ग्यास र इन्धन आपूर्तिमा प्रतिबन्ध लगाए भने रुसको अर्थव्यवस्थामा ठूलो नोक्सानी पुग्नेछ।
युक्रेनले रुसबाट हुने प्राकृतिक ग्यास र इन्धनको आपूर्तिमाथि प्रतिबन्ध लगाउन युरोपेली मुलुकहरूसँग बारम्बार आग्रह गर्दै आएको छ। विश्व बजारमा मूल्य अत्यधिक बढ्ने भएकाले युरोपेली मुलुकहरू प्रतिबन्ध लगाउन डराइरहेका छन्। सोही डरका कारण लगानीकर्ता प्राकृतिक ग्यास र इन्धनमा थप लगानी गर्न हच्किएका छन्। सोही कारण सोमबार कच्चा तेलको मूल्य १४ वर्षयताकै सर्वाधिक १३९ डलर प्रतिब्यारेल पुगेको छ। र, यो अझ बढ्ने संकेत देखिएको छ।
अमेरिकाले पनि आफ्ना सहयोगी मुलुकलाई रुसबाट प्राकृतिक ग्यास र इन्धन आपूर्ति बन्द गर्न आग्रह गर्दै आएको छ। जर्मनीका चान्सलर ओलाफ सोल्जले सोमबार पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन्।
२४ फेब्रुअरीमा रुसले युक्रेनमाथि आक्रमण थालेयता १७ लाखभन्दा बढी युक्रेनी नागरिक सीमापार गर्दै मध्य युरोपमा पुगिसकेका छन्, जुन दोस्रो विश्वयुद्धयता युरोपमा देखिएको सबैभन्दा ठूलो शरणार्थी समस्या हो। तीमध्ये १० लाख त युक्रेनको छिमेकी पोल्यान्ड पुगेका छन्।