काठमाडौं- आज २८ जुन। विश्व इतिहासका अनेकन घटनाले आजको दिनलाई संसारभर याद दिलाउँछन्। प्रस्तुत छ, आजको दिन भएका केही विश्व चर्चित घटनाको सारसंक्षेप।
– सन् १८४६- स्याक्सोफोनलाई प्याटेन्ट
सन् १८४६ मा आजकै दिन स्याक्सोफोनलाई प्याटेन्ट प्रदान गरिएको थियो। बेल्जियमका संगीतकार एडोल्फल स्याक्सले पित्तल जडित काठको वाद्य यन्त्र आविष्कार गरेका थिए, जसलाई उनकै नाम दिइयो- स्याक्सोफोन। अहिले यो वाद्य यन्त्र ज्याज, सैनिक ब्यान्ड, रक र पप संगीतमा प्रयोग हुन्छ।
– सन् १९१४- प्रथम विश्वयुद्ध शुरु गराउने हत्याकाण्ड
सन् १९१४ मा आजकै दिन अस्ट्रियामा आर्कड्युक फ्रान्ज फर्डिनान्ड र उनकी पत्नी सोफीको गोली हानी हत्या गरिएको थियो। गाभरिलो प्रिन्सिपले गरेको उक्त हत्याले युरोपमा प्रमुख शक्ति राष्ट्रहरूबीच संकट पैदा गरिदियो, जसलाई जुलाई संकट पनि भनिन्छ। सोही संकटले प्रथम विश्वयुद्धलाई जन्म दियो, जसमा परी ३ करोड ७० लाखभन्दा बढी मानिस मारिए। यो आधुनिक विश्व इतिहासकै सबैभन्दा घातक युद्ध थियो। झण्डै ५ वर्ष चलेको युद्ध भर्साइलिज सन्धिपछि मात्र समाप्त भएको थियो।
– सन् १९३९- संसारको पहिलो ट्रान्स-एटलान्टिक व्यावसायिक उडान
सन् १९३९ मा आजकै दिन पहिलोपटक ट्रान्स-एटलान्टिक व्यावसायिक उडान शुरु भएको थियो। बोइङ-३१४ फ्लाइङ बोटको सञ्चालन पान एमले गरेको थियो। अमेरिकाको न्युयोर्कबाट शुरु भएको पहिलो उडान फ्रान्सको मार्सिले पुग्न करिब २४ घण्टा लागेको थियो। तथापि, दोस्रो विश्वयुद्ध शुरु भएपछि उक्त नियमित उडान बन्द हुन पुग्यो।
– सन् १९६७- पूर्वी जेरुसलेममा इजरायलको कब्जा
सन् १९६७ मा आजकै दिन पूर्वी जेरुसलेमलाई इजरायलले आफूमा विलय गराएको थियो। उक्त घटनाले आफ्नो राजधानी शहरको पुनः एकीकरण भएको इजरायलको बुझाइ रहँदै आएको छ। तथापि, अन्तर्राष्ट्रीय समुदायले उक्त विलयलाई अवैध घोषणा गरिदिए। र, पूर्वी जेरुसलेमलाई प्यालेस्टिनी इलाकाका रूपमा मान्दै आएका छन्।
– सन् १९६९- समलिंगीहरूको भट्टीमा प्रहरीको छापाले निम्त्यायो दंगा
सन् १९६९ मा आजकै दिन अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित समलिंगीहरूको एक मदिरा भट्टीमा प्रहरीले छापा मारेको थियो। सोही कारण न्युयोर्कमा हिंस्रक झडप भएको थियो। ‘स्टोनवाल दंगा’ नाम दिइएको सोही घटनाले अमेरिकामा समलैंगिक आन्दोलनको शुरुवात भएको मानिन्छ।
– सन् २०१८- ६७५ वर्षपछि आम्सटर्डममा पहिलो महिला मेयर
६७५ वर्षको इतिहासमा आजकै दिन नेदरल्यान्ड्सको राजधानी आम्सटर्डमले पहिलोपटक महिला मेयर निर्वाचित गरेको थियो। इतिहासमा नाम लेखाउने महिला थिइन्, फेम्के हाल्सेमा। आम्सटर्डमले सन् १३४३ मा पहिलोपटक मेयर निर्वाचित गरेको थियो।
– सन् २०२१- एयर कारको सफल परीक्षण
सन् २०२१ मा स्लोभाकियामा आकाशमा उड्ने एयर कारको सफल परीक्षण गरिएको थियो। आकाशमा १०० किलोमिटरसम्म उड्न सक्ने उक्त कारले ३५ मिनटमा २ हजार ५०० मिटर उडान गरेको थियो। निट्रा र ब्रातिस्लाभा विमानस्थलबीचमा उक्त परीक्षण गरिएको थियो।
– सन् २०२४- अमेरिकाका सुकुम्बासीलाई सडकमा सुत्न प्रतिबन्ध
सन् २०२४ मा आजकै दिन अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले घरबारविहीन मानिसहरूलाई सडकमा सुत्न प्रतिबन्ध लगाएको थियो। त्यसबाट त्यहाँका राज्यहरूका लागि सडकमा रहेका घरबारविहीनहरूलाई हटाउन मार्गप्रशस्त भएको थियो। अमेरिकामा करिब ६ लाख ५० हजार जनसंख्या घरबारविहीन रहेको अनुमान छ। त्यो भनेको कुल जनसंख्याको १२ प्रतिशतभन्दा बढी हो।
– सन् २०२५- बेलायतमा सवा १४ करोड डलरको कोकिन बरामद
सन् २०२५ मा आजकै दिन बेलायतमा १३ करोड २० लाख अमेरिकी डलर बराबरको कोकिन बरामद भएको थियो। बेलायतको इतिहासमा यो हालसम्मकै सर्वाधिक लागूपदार्थ बरामदी थियो। त्यसको तौल २.४ मेट्रिक टन थियो।