कैलाली- सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पछिल्लो समय रगतको माग निरन्तर बढ्दै गए पनि रक्तदान गर्नेहरूको संख्या भने घट्दो क्रममा देखिएको छ। स्वास्थ्य संस्थाहरूमा बिरामीको चाप बढेसँगै रगतको आवश्यकता उच्च हुँदै गएको छ, तर त्यसअनुसार रक्तदाता नबढ्दा समस्या जटिल बन्दै गएको हो।
बर्सेनि रगतको माग क्रमशः वृद्धि भइरहे पनि सचेतनाको अभावका कारण नयाँ रक्तदाता आकर्षित गर्न नसकिएको सरोकारवालाहरू बताउँछन्। स्वयमसेवी सतक रक्तदाता दीपक उपाध्यायका अनुसार, “रक्तदानबारे पर्याप्त जनचेतना नहुँदा मानिसहरू अझै पनि हिच्किचाउने अवस्था छ, जसले गर्दा आवश्यकताअनुसार दाता जुटाउन कठिन भइरहेको छ।”
उनले नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले विभिन्न संघसंस्था तथा स्वयमसेवी रक्तदातासँग प्रभावकारी समन्वय गर्न नसक्दा पनि रक्तदाता संख्या वृद्धि हुन नसकेको आरोप लगाए। “यदि समन्वय बलियो बनाइन्थ्यो भने धेरै मानिसलाई रक्तदानमा जोड्न सकिन्थ्यो,” उनले भने।
प्रदेश सरकार तथा केही स्थानीय तहहरूले बिरामीलाई आवश्यक रगतको शुल्क बेहोर्ने व्यवस्था गरे पनि रक्तदानसम्बन्धी सचेतना कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिन नसकिएको देखिन्छ। उपाध्यायका अनुसार, “रगत किन्ने खर्च तिर्नुभन्दा पनि दाता उत्पादन गर्ने वातावरण बनाउनु अझ महत्वपूर्ण हो।”
विशेषज्ञहरूका अनुसार विद्यालय, कलेज तथा सामुदायिक तहमा नियमित रूपमा सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सके रक्तदानप्रति सकारात्मक धारणा विकास भई दाताको संख्या वृद्धि हुन सक्छ।
अहिलेको अवस्था हेर्दा, सुदूरपश्चिममा रगत अभावको समस्या समाधान गर्न सरोकारवाला निकायबीच समन्वय, जनचेतना अभिवृद्धि र युवालाई लक्षित कार्यक्रम अपरिहार्य देखिएको छ।