नयाँदिल्ली- आजकल सामाजिक सञ्जालको युग हो। मानिसहरू अब पोस्टभन्दा मिम्समार्फत बढी कुरा गर्छन्। मिम्स केवल रमाइलो र हाँसोको लागि मात्र होइन, हाम्रो दैनिक कुराकानीको हिस्सा बनेका छन्।
खासगरी जेन-जेडका लागि तिनीहरू एक प्रकारको भाषा बनेका छन्। ट्रेन्डिङ मिम देख्नेबित्तिकै हामी तुरुन्तै साथीहरूलाई पठाउँछौं र घण्टौंसम्म यसको बारेमा कुरा पनि गर्छौं। यद्यपि, यी मिमहरू तपाईंको गोपनीयताको लागि ठूलो खतरा बन्न सक्छन्।
वास्तवमा, यस्तो भाइरस (मालवेयर वा स्पाइवेयर) यी मिमहरूसँग सम्बन्धित छ, जसले फोनमा पुगेर बैंक खाता, पासवर्ड र व्यक्तिगत डेटा चोर्न सक्छ। त्यसैले, त्यस्ता मिमहरू पहिचान गर्नु र समयमै सतर्क हुनु धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
भाइरस मिम्स ती तस्बिरहरू हुन्, जुन हेर्दा हास्यास्पद र सामान्य लाग्छन् तर तिनीहरू भित्र खतरनाक भाइरस लुकेको हुन्छ। जब तपाईं तिनीहरूलाई डाउनलोड गर्नुहुन्छ वा खोल्नुहुन्छ, तिनीहरूले तपाईंको मोबाइल वा कम्प्युटरलाई हानी पुर्याउन सक्छन्। तिनीहरूले तपाईंलाई नभनी तपाईंको जानकारी पनि चोर्न सक्छन्।
मिम्स डाउनलोड गर्दाको खतरा
– मिमभित्र भाइरस इनबिल्ट हुन सक्छ
– सोही भाइरसमार्फत ह्याकर्सले तपाईंको फोन या कम्प्युटरमाथि पूर्ण नियन्त्रण जमाउन सक्छन्
– व्यक्तिगत डाटा, पासवर्ड र ओटीपी चोरी हुन सक्छ
– क्यामेरा र माइक तपाईंको अनुमतिबिनै चालु हुन सक्छन्
– बैंकिङ एप या इमेलको डिटेल्स चोर्न सक्छन्
– डिभाइस स्लो हुन सक्छ या बारम्बार क्र्यास हुन सक्छ
फन्नी मिम अर्थात साइबर जाल
– सक्कली मिम लोकप्रिय सोसल मिडिया पेज या ग्रुपबाट आउँछ। जेपीजी या पीएनजी फोटो फर्म्याटमा हुन्छ। यस्तो तस्बिरमा कुनै पपअप या अलर्ट हुँदैन।
– फेक मिम अन्जान नम्बर या अजीव लिंकमार्फत पठाइएको हुन्छ। डट ईएक्सई, डट एपीके, डट जिप, डट एससीआर जस्ता फाइलहरू हुन्छन्। तिनलाई खोल्नासाथ फाइल आफैं डाउनलोड हुन थाल्छ। र, अचानक ब्राउजरमा पपअप या अजीव वेबसाइट खुल्न थाल्छन्।
रहौं सावधान
– अन्जान नम्बरबाट आएको कुनै म्यासेज या लिंकप्रति भरोसा नगर्नूस्
– डाउनलोड गर्नुअघि सोर्स र कन्टेन्टलाई क्रसचेक गरौं
– फाइलको फर्म्याट हेरौं। जेपीजी या पीनजी फाइल मात्र सुरक्षित हुन्छन्।
– कुनै पनि मिमलाई फरवार्ड गर्नुअघि गम्भीरतापूर्वक सोचौं
– ह्वाट्सएपमा अटो डाउनलोड सेटिङ्स बन्द गरौं
– कुनै मिमजस्ता फाइल आयो भने तत्काल डिलिट गरौं
– कुनै मिम खोल्नासाथ पपअप या लिंक रिडाइरेक्ट हुन थाल्यो भने तत्काल बन्द गरौं
भास्कर डट कमबाट