मेलबर्न- कतै तपाईंलाई मुखको क्यान्सर हुने लक्षण त देखिँदै छैनन्? वैज्ञानिकहरूले मुखमा सम्भावित क्यान्सरको पहिचान गर्न जाँच गर्ने तरिका सुझाएका छन्।

उनीहरूका अनुसार मुखको क्यान्सरको प्रारम्भिक चरणमै पहिचान गर्न नियमित दन्त जाँच र मौखिक स्वच्छता परीक्षण महत्त्वपूर्ण हुन्छ। बेलायतको च्यारिटी ओरल हेल्थ फाउन्डेसनका अनुसार दन्त चिकित्सकहरूको कमीका कारण पछिल्ला वर्षमा मुखको क्यान्सरमा वृद्धि देखिएको छ। सोही कारण मुखको क्यान्सरको जानकारी धेरै ढिलो मात्र प्राप्त हुन्छ।

गत वर्ष बीबीसीले गरेको सर्वेक्षण गरेको एनएचएस (यूके नेसनल हेल्थ सर्भिस) अनुसार ९० प्रतिशत दन्त चिकित्सक उक्त विधिको उपचारका लागि बयस्क रोगीहरूलाई स्वीकार गरिरहेका थिएनन्। बेलायतमा मात्र बर्सेनि करिब ९ हजार जनालाई मुखको क्यान्सर हुने गरेको छ। तीमध्ये ३ हजारभन्दा बढीको अकालमा मृत्यु हुने गरेको छ।

तर, बेलामै पहिचान भएमा मुखको क्यान्सरको उपचार विधि उत्कृष्ट बनिसकेको छ। सरल तरिकाबाटै ९० प्रतिशत रोगीको उपचार सम्भव छ। तर, बेलायतजस्तो विकसित मुलुकमै मुखको क्यान्सर धेरै ढिलो मात्र पत्ता लाग्ने समस्या विद्यमान छ।

यदि तपाईं दन्त चिकित्सक खोज्न र उनीहरूबाट जाँच गराउन संघर्ष गरिरहनुभएको छ भने मुखको क्यान्सरको शुरुवाति लक्षणहरूका लागि आफ्नो मुखको जाँच गराउन सक्नु हुन्छ।

मुखको क्यान्सरका लक्षणहरू

– मुखको छालामा आएको घाउ तीन साताभित्र ठीक नभएमा

– मुख, बंगारा या गर्धनमा कहीं पनि गाँठा र सुन्निने समस्या तीन साताभन्दा बढी समयसम्म कायम रहेमा

– मुखमा नयाँ रातो या सेतो धब्बा देखिएमा

– जिब्रो या मुखमा अन्य क्षेत्रको तुलनामा बोधोपन देखिएमा

– अस्पष्ट खुला दाँत देखिएमा

– ६ साताभन्दा बढी गला बस्‍ने समस्या देखिएमा

यदि तपाईंमा यी समस्या देखिएमा छिटोभन्दा छिटो चिकित्सकको सम्पर्कमा पुगिहाल्नु उपयुक्त हुन्छ।

उपचारको उत्कृष्ट दर

पछिल्ला वर्षमा मुखको क्यान्सरको उपचारको सीमा र दायरा अझ फराकिलो बनेको छ। यसमा व्यापक सुधार भएको छ। र, रोबोटिक सर्जरी र इम्युनोथेरापीजस्ता नयाँ प्रविधिबाट उपचार गर्ने पद्दति विकसित भएको छ। बिरामीको उत्कृष्ट समझका कारण चिकित्सकहरूको उपचारको तरिका पनि बदलिएको छ।

मुखको क्यान्सरका रोगीहरूको ठूलो हिस्सा पूर्ण निको भएर घर फर्किरहेका छन्। केही व्यक्तिमा भने यो जटिल भइसकेको हुन्छ। र, उनीहरूको खानपिन र बोलीमा गम्भीर असर परिसकेको हुन्छ। त्यस्ता रोगीहरूको जीवनशैलीमा समायोजन आवश्यक हुन्छ।

मुखको क्यान्सरका लागि धुम्रपान र अन्य प्रकारका सुर्तिजन्य पदार्थको उपयोग, मदिराको अनियन्त्रित सेवन, खराब आहार र निरन्तर पान चपाउने प्रवृत्ति जिम्मेवार हुन्छ।

कतिपय व्यक्तिलाई भने ओरल सेक्सको माध्यमबाट मुखमा पुग्ने ह्युमन पेपिलोमा भाइरस पनि मुखको क्यान्सरका लागि जिम्मेवार हुने गर्छ। अंग प्रत्यारोपणकर्ताजस्तै आफ्नो प्रतिरक्षा प्रणालीलाई नियन्त्रणमा राख्ने औषधि सेवन गर्नेहरूमा पनि मुखको क्यान्सरको सम्भावना हुने गर्छ। तथापि, बुझ्नुपर्छ मुखको क्यान्सर रोक्न सकिन्छ। यसको आधाभन्दा बढी सम्भावनालाई जीवनशैलीमा परिवर्तन गरेरै रोक्न सकिन्छ।