नयाँदिल्ली- नेटफ्लिक्सको सिरिज ‘एडोलसेन्स’ अहिले चर्चामा छ। किशोर-किशोरीहरूले कसरी सामाजिक सञ्जाल र इन्टरनेटलाई नै असल संसार मानिरहेका छन् भन्ने त्यसमा देखाइएको छ।
सोही कारण कतिपय किशोर-किशोरी साइबर बुलिङको शिकार बनिरहेका छन्। र, आफ्नो लुक्सलाई लिएर असुरक्षित महशुस गरिरहेका छन्। लोकप्रियता हासिल नभएकामा उनीहरू परेशान छन्।
उक्त सिरिजमा बालबालिकाको विकासमा सामाजिक सञ्जालले पारिरहेको गम्भीर असर स्पष्ट देखाइएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार बालबालिका मात्र होइन, बयस्ककै हकमा पनि आफ्नो आसपासका स-साना कुराले नकारात्मक असर पारिरहेका हुन्छन्।
यदि सामाजिक सञ्जाल, स्क्रिन या कुनै पनि प्रकारका भर्चुअल दुनियाँमा हिंसा देखिइरहेको छ भने मानिस हिंस्रक हुने सम्भावना अत्यधिक हुन्छ। त्यसको सबैभन्दा गम्भीर असर बालबालिका र किशोर-किशोरीमा बढी हुन्छ। किनकि, उनीहरूको दिमाग त्यस प्रकारका कन्टेन्ट प्रोसेस गर्न सक्षम हुँदैन। त्यसैले बालापनमा जे माहोल पाएका हुन्छन्, सोही प्रकारको व्यवहार उनीहरूमा विकास हुन्छ।
कुन उमेरमा कस्तो स्किल ?
– नवजात शिशु (०-१ वर्ष)- आधारभूत विकास र संवेदना
– शिशु अवस्था (१-३ वर्ष)- भाषा र भावनात्मक समझ
– शुरुआती बचपन (३-६ वर्ष)- सोच्ने क्षमता र सामाजिक स्किल
– मध्यम बचपन (६-१२ वर्ष)- समस्या समाधान र तार्किक सोच
– किशोरावस्था (१३-१८ वर्ष)- स्वजागरण र निर्णय क्षमता
– युवावस्था (१८-२५ वर्ष)- मस्तिष्कको पूर्ण विकास र निर्णय क्षमता
सामाजिक सञ्जालको नोक्सानी
– एन्जाइटी र डिप्रेसनको बढ्दो ट्रेन्ड
– ध्यान केन्द्रित गर्न मुश्किल हुन थालेको छ
– स्मरण शक्ति र सिर्जनशीलता कमजोर बनाइरहेको छ
– इमोसन हेल्थ प्रभावित भइरहेको छ
– आक्रामकता र रिसको मात्रा बढ्दो छ
– विपरीत लिंगीप्रतिको सम्मान घट्दो छ