नयाँदिल्ली- राति सुत्नुअघि दूध पिउने चलन भारतीय उपमहाद्विपमा छ। तर, तातो, मनतातो या चिसो कस्तो दूध पिउँदा शरीरलाई लाभ हुन्छ भन्नेमा धेरैमा द्विविधा देखिन्छ।
ज्येष्ठ नागरिकको भनाइ छ, राति सुत्नुअघि एक गिलास तातो दूध पिउँदा राम्रो निन्द्रा आउँछ। र, हड्डीहरू मजबुत हुन्छन्।
इन्टरनेसनल जर्नल अफ रिसर्च एन्ड रिभ्यूको एक रिपोर्टअनुसार दूध सबैभन्दा पौष्टिक खाद्य पदार्थ हो। र, यो क्याल्सियमको राम्रो स्रोत पनि हो। दूधले क्यान्सर, हड्डीको कमजोरी, माइग्रेन, उच्च रक्तचाप, टाइप-२ डाइबिटिज, मुटुरोग र प्रि-मिन्स्ट्रुअल समस्यालगायत धेरै बिमारीबाट टाढा बस्न दूधले मद्दत गर्छ।
चिकित्सकहरूका अनुसार दूध मिनरल्स र भिटामिन्सको भरपूर स्रोत हो। राति दूध पिउँदा स्ट्रेस लेभल कम हुन्छ। र, राम्रो निन्द्रा लाग्ने उनीहरू बताउँछन्। नियमित राति दूध पिउँदा मांशपेशीहरूलाई आराम मिल्छ र कोर्टिसोल लेभल कम हुन्छ। अनि शरीरमा रिल्याक्सिङ इम्प्याक्ट दिन्छ।
तथापि, उमेर ढल्किसकेका व्यक्तिहरूले दूध पचाउन गाह्रो पर्ने भएकाले राति सुत्नुअघि पिउनु राम्रो नहुने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। यस्तै, ल्याक्टोज इन्टोलरेन्सको समस्या भएका व्यक्तिहरूले पनि दूध पिउनु हानीकारक मानिन्छ।
तातोभन्दा चिसिएको दूध पचाउन केही समय लाग्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्। तथापि, चिसो दूधले स्वास्थ्यमा कुनै हानी गर्दैन। ग्यास्ट्रिकको समस्या भएका व्यक्तिहरूका लागि पनि राति दूध पिउनु राम्रो मानिँदैन।
राति दूध पिएर सुत्दा शरीरको घडी अर्थात सर्केडियन साइकल नियमित गर्न मद्दत पुग्छ। दूधमा स्लिप प्रमोटिङ क्वालिटी पाइएको अध्ययनहरूले बताएका छन्।
अमेरिकाको नेसनल डाइटरी गाइडलाइन्सका अनुसार एक स्वस्थ व्यक्तिले दैनिक ३ कप अर्थात ७५० मिलिलिटर दूध पिउँदा शरीरलाई लाभ पुग्छ। सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सनका अनुसार बालबालिकाले दैनिक ४०० देखि ५०० मिलिलिटरसम्म दूध पिउनु लाभदायी हुन्छ।