तालिवानले गत अगस्टमा अफगानिस्तानको राजधानी काबुल कब्जा गर्नुअघि नै यूएईले अफगान राष्ट्रपति असरफ घानीलाई उसको देशमा स्वागत गरिसकेको थियो। घानीले देश छाड्ने बेलामा आफूसँग झण्डै १७ करोड डलर लगेको आरोप छ।
उनै घानीको क्याबिनेटमा अर्थमन्त्री रहेका खलिद पायेन्दा भने अहिले अमेरिको राजधानीमा उबर ट्याक्सी चलाइरहेका छन्। उनै खालिदसँग वासिङ्टन पोस्टले फिल्डमै गएर कुराकानी गरेको थियो।
‘यदि मैले दुई दिनभित्र ५० ट्रिप भ्याएँ भने ९५ डलर बोनस रकम कमाउने रहेछु,’ वासिङ्टन पोस्टका रिपोर्टरसँग पायेन्दाले नयाँ रोजगारीको कमाइबारे बताए। खालिदले एक रात ६ घण्टाभित्र झण्डै १५० डलर कमाएको पनि बताए। कुराकानीका क्रममा अहिलेको कामले परिवार धान्न सकेकोमा कृतज्ञता व्यक्त गरे।
४० वर्षे खालिद होन्डा एकोर्डमा उबर ट्याक्सी चलाइरहेका छन्। तर, सात महिना अघिसम्म अफगानिस्तानको ६ अर्ब डलरको बजेटलाई के र कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने निगरानी गर्थे।
तालिवानको सत्ता आगमनपछि अफगानिस्तानले विभिन्न मानवीय तथा आर्थिक संकट सामना गरिरहेको छ। विगतमा अन्तर्राष्ट्रिय सहायताले भरमा चलिरहेको यो मुलुकले पाइरहेको सबैजसो सहायता रकम रोकिएको छ। यस्तै, अन्तर्राष्ट्रिय बैंकमा रहेको मुलुकको सम्पत्ति पनि फ्रिज छ।
वासिङ्टन पोस्टसँगको संवादमा खालिदले विगतमा व्यर्थमा अफगानिस्तानको अर्थमन्त्री भइएछ भन्ने लाग्ने गरेको बताए।
‘मैले धेरै कुरूपता देखें र अन्तिममा हामी हा¥यौँ,’ खालिदले भने, ‘म पनि हारको हिस्सा थिएँ। आजकल आम अफगानीहरूले भोगिरहेको समस्या देख्दा र त्यसका लागि आफू पनि जिम्मेवार भएको महशुस गर्दा निक्कै गा¥हो हुन्छ।’
अफगानिस्तानको वर्तमान स्थिति र त्यसको कारणबारे कुरा गर्दा उनले अफगानी जनतामा सुधारप्रति सामुहिक इच्छा नपाएको बताए। साथमा अमेरिकाले पनि सेप्टेम्बर ११ को आक्रमणका लागि अफगानिस्तानलाई दोष थोपर्नेबाहेक प्रजातन्त्र र मानव अधिकारको प्रतिबद्धतामा धोका दिएको आरोप लगाए।
तालिवानले काबुल कब्जा गर्नुभन्दा एक साता अगाडि नै खालिदले अर्थमन्त्रीको पदबाट राजीनामा दिएका थिए। त्यसपछि राष्ट्रपति घानीबाट पक्राउ गर्ने डरमा उनी देश छाडेर अमेरिका रवाना भए। उनको परिवार पहिलेदेखि अमेरिकामा उनलाई पर्खिरहेको थियो।